Özel Okullarda Fahiş Zam: Fazla Ödenen Ücretin İadesi Nasıl Alınır? 2026

Son dönemde özel okulların okul ücretlerine fahiş zam yapması, okul ücretleri yanında yemek, servis, kırtasiye gideri gibi giderlerin fahiş oranda talep edilmesi nedeniyle veliler özel okullar ile karşı karşıya kalmakta ve çocuklarının iyi bir eğitim alabilmesi için teklif edilen fahiş bedellere razı gelmek zorunda kalmaktadır. Oysa yasal düzenlemeler ile okulların velilerden talep edebilecekleri ücretler sınırlandırılmıştır.

Özel okullardaki eğitim, yemek, kıyafet gibi ücretler, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile çıkarılan yönetmeliklerle sıkı şekilde düzenlenmiştir. Bu mevzuata göre okullar, sadece kâr amaçlı hareket edemez, aldıkları ücretleri eğitim-öğretim hizmetlerine ve yatırımlarına göre belirlemelidir.

Özel okulların özel okul ücretlerinde yapabileceği ücret artışı Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin Ücret Tespiti başlıklı 53. maddesinde;

“Kurumlar, Kanunun 12 nci ve 13 üncü maddesinde yer alan hükümlere uygun olarak öğrenci ve kursiyer ücretlerini; veli veya kursiyerlerle yapacakları Bakanlıkça belirlenerek Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan özel sözleşmelerinde sağlayacaklarını belirttikleri eğitim ve öğretim imkânlarına, gelişmelerine imkân verecek yatırım ve hizmetler ile diğer işletme giderlerine göre tespit ederler. Ancak okulların ara sınıflarının eğitim ücreti belirlenirken bir önceki eğitim öğretim yılında ilan edilen ücret, okulda devam eden öğrencilerin eğitim ücreti belirlenirken ise öğrenci kayıt sözleşmesinde belirlenen ücret dikkate alınır ve bu ücretlere [(bir önceki yılın Aralık ayı yıllık Yurt içi ÜFE+bir önceki yılın Aralık ayı yıllık TÜFE)/2]x1,05 oranından fazla artış yapılamaz. Ders yılı içerisinde kayıt yaptıran öğrencilerin bir sonraki yılın eğitim ücretleri kayıt yaptırdığı yıl için ilan edilen eğitim ücreti üzerinden; öğrenim gördüğü yıla ilişkin indirim şartları ortadan kalkan öğrencilerin bir sonraki yılın eğitim ücretleri ise öğrencinin okula kayıt olduğu yıldaki indirimsiz ücrete öğrenim gördüğü her yıl için bu fıkrada belirtilen oranda artış yapılarak belirlenir.” denilerek düzenlenmiştir.

Yani özel okullar ara sınıfların eğitim ücretleri belirlenirken bir önceki yıl ilan ettikleri ücret veya halihazırda okullarında devam eden öğrenci için bir önceki yıl yaptıkları sözleşmede kararlaştırılan ücretin (Bir önceki yılın Aralık ayı yıllık Yurt İçi ÜFE+bir önceki yılın Aralık ayı yıllık TÜFE/2)X1,05 katından fazla ücret artışı yapamaz.

Ara sınıflar için bu oran 2026 yılı için %30,744 olarak olarak uygulanacaktır.

Velilerden 1.5. ve 9. Sınıflara Başlayacak Öğrenciler İçin Talep Edilebilecek Ücret Ne Kadardır?

2025 yılında yapılan yönetmelik değişikliği ile 1.,5. ve 9. sınıflarda yapılacak ücret artışlarına da üst sınır getirilmiştir.

Yönetmeliğe göre, “Ücret ilanını ilk kez yapacaklar hariç olmak üzere, okulların kademe başlangıçları için ilan edecekleri öğrenim ücretleri belirlenirken, bir önceki eğitim öğretim yılında aynı sınıf düzeyi için ilan ettikleri ücrete [(bir önceki yılın Aralık ayı yıllık Yurt içi ÜFE+bir önceki yılın Aralık ayı yıllık TÜFE)/2]x1,5 oranından daha fazla artış yapılamaz.” dolayısıyla özel okulların kademe başlangıçları için talep edebilecekleri zam oranı bir önceki yıl ilan ettikleri ücretin %43,92’sini aşamaz.

Özel Okullar yemek, kahvaltı, kitap-kırtasiye, kıyafet gibi ücretlere dilediği oranda zam yapabilir mi?

2025 yılında yapılan yönetmelik değişikliğine kadar mevzuatta yasal bir sınırlama olmadığından okul ücretlerine yapılacak zamlarda yasal sınırlamalara takılan özel okullar yemek, kırtasiye, kurs bedeli adı altında velilerden fahiş bedeller talep edebiliyordu.

2025 yılında Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde yapılan değişiklik ile, “Kurumlar, öğrenci veya kursiyerlerden; yemek, kahvaltı, pansiyon/yatakhane, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı ve benzeri hizmetler karşılığında alacakları ücretleri mayıs ayının sonuna kadar; servis hizmeti karşılığında alacakları ücreti ise ilgili mevzuatına göre servis ücret tarifelerinin belirlendiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde tespit ederler. Ücret ilanını ilk kez yapacak okullar hariç olmak üzere faaliyetlerine devam eden okulların kademe başlangıçları ile ara sınıflarının bu fıkrada sayılan yemek ve kahvaltı ile servis ücreti dışındaki hizmetlerinin ücretleri belirlenirken bir önceki eğitim öğretim yılında ilan edilen ücret; okulda devam eden öğrencilerin hizmet ücretleri belirlenirken ise öğrenci kayıt sözleşmesinde belirlenen ücret dikkate alınır ve bu ücretlere [(bir önceki yılın Aralık ayı yıllık Yurt içi ÜFE+bir önceki yılın Aralık ayı yıllık TÜFE)/2] oranından fazla artış yapılamaz. Bu fıkrada yer alan hizmetlerden talep eden veliler faydalanır.” denilerek ek bir yasal sınırlama getirilmiş olup artık özel okullar, yemek, kahvaltı, pansiyon/yatakhane, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı ve benzeri hizmetler adı altında velilerden fahiş ücret talep edemeyecektir.

2026 yılında yemek, kurs, kırtasiye, kıyafet vb ek hizmetler için talep edilebilecek zam oranı en fazla % 29,28 olarak belirlenmiştir.

Özel okulların fahiş zam taleplerine karşı izlenebilecek yasal yollar nelerdir?

Özel okulda öğrencisi eğitim alan veliler hukuken tüketicidir. Dolayısıyla tüketici aleyhine haksız şart içeren sözleşmeler geçersizdir. Yasal zam oranının üzerinde talep edilen bedelin iadesi mümkündür.

Tüketici Hakem Heyetine Başvuru:

2026 yılında parasal tutarı 186.000 TL altında olan tüketici uyuşmazlıkları için Tüketici Hakem Heyetine başvuru zorunludur. Özel okulun talep edebileceği zam oranının üzerinde aldığı okul ücreti veya yemek, kırtasiye vb adı altında alınan fazla ücret miktarı 186.000 TL’nin altında ise Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılarak fazla ödenen bedelin iadesi talep edilebilir.

Tüketici Hakem Heyeti yönetmelikle belirlenen üst sınırı gözetmek zorunda olup yukarıda açıkladığımız üzere okul bedeli için belirlenen %30,744, yemek, kitap, kırtasiye vb için belirlenen %29,28 üzerindeki bedellerin iadesine karar verecektir.

Tüketici Mahkemelerinde Dava Açma:

2026 yılında velilerden alınan fazla bedelin 186.000’yi aşması durumunda tüketici mahkemesinde dava açarak bedelin iadesinin talep edilmesi de mümkündür.

İdari Başvuru Yolu ve Şikayet:

Kendisinden fazla ücret talep edilen velinin ücretin iadesini talep ederek aynı zamanda Ticaret Bakanlığına şikayette bulunması mümkündür.

Özel okul ücretlerindeki artışlar, kurumların inisiyatifine bırakılmış bir alan değil; aksine katı hukuki sınırlarla ve idari düzenlemelerle çevrelenmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatı ve yerleşik Yargıtay içtihatları, fahiş zamlar karşısında velilere çok güçlü bir koruma kalkanı sunar. Okulunuzdan gelen hukuk dışı ücret talepleri karşısında sessiz kalmamak, hem bütçenizi korumak hem de sektördeki keyfi uygulamaların önüne geçmek için önem taşır. Bu süreçte profesyonel hukuki destek almak, hak arama mücadelenizi sağlam ve hızlı bir zemine oturtacaktır.