Bayilik Sona Erdikten Sonra Marka Adını Taşıyan Instagram Hesabı ve Alan Adı Kullanılabilir mi?

Bayilik Sona Erince Marka Kullanım Yetkisi Ne Olur?

Bayilik ve franchise sözleşmeleri çoğu zaman bayiye yalnızca ürün satma yetkisi vermez. Sözleşme devam ettiği sürece markanın işyeri tabelasında, mağaza cephesinde, broşürlerde, dijital reklamlarda, sosyal medya hesaplarında ve internet sitesinde kullanılmasına da izin verilmiş olabilir.

Bu izin açık bir marka lisansı hükmüne dayanabileceği gibi, sözleşmenin niteliğinden ve tarafların uygulamasından da anlaşılabilir. Ancak kullanım yetkisi kural olarak sözleşmenin süresi, kapsamı ve amacıyla sınırlıdır. Bayilik sona erdiğinde eski bayi;

• Kendisini hâlen yetkili bayi veya franchise şubesi olarak tanıtamaz.
• Markayı mağaza, internet sitesi veya sosyal medya hesabının işletme adı gibi kullanamaz.
• Marka logosunu güncel ticari faaliyetini tanıtacak biçimde kullanmaya devam edemez.
• Markayı içeren alan adını kendi yeni işletmesine veya rakip ürünlere yönlendiremez.
• Marka sahibinin resmî hesabı ya da yetkili satış noktası izlenimi yaratamaz.

Bununla birlikte kullanım yetkisinin hangi tarihte sona erdiği her olayda ayrıca belirlenmelidir. Fesih bildiriminin karşı tarafa ulaştığı tarih, sözleşmenin belirli süreli olup olmadığı, fesih ihbar süresi, varsa stok tasfiye dönemi ve sözleşmede öngörülen geçiş hükümleri birlikte incelenmelidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.12.2025 tarihli, E. 2025/2085, K. 2025/7262 sayılı kararında bir restoran franchise ilişkisi ele alınmıştır. Franchise sözleşmesinin feshedilmesinden ve fesih iradesinin karşı tarafa ulaşmasından sonra işletmede yapılan incelemede, sözleşme kapsamında kullanılmasına izin verilen markaların kullanılmaya devam edildiği tespit edilmiştir. Mahkeme, fesih sonrasındaki kullanımların marka sahibinin haklarına tecavüz oluşturduğunu kabul etmiş; maddi ve manevi tazminata ilişkin hüküm Yargıtay tarafından onanmıştır. Kararın UYAP tam metni

Kararda incelenen kullanım fiziksel işyerinde gerçekleşmiş olsa da ortaya konulan ölçüt, Instagram hesabı ve alan adı bakımından da önemlidir. Sözleşme sona ermiş ve marka kullanım izni ortadan kalkmışsa, kullanımın tabela yerine sosyal medya hesabında veya internet adresinde devam etmesi hukuki sonucu kendiliğinden değiştirmez.

Feshin geçerliliği taraflar arasında tartışmalıysa bu durum ayrıca incelenir. Ancak eski bayinin feshi haksız bulması, markayı belirsiz süre boyunca kullanmaya devam etme hakkını kendiliğinden doğurmaz. Haksız fesih iddiası sözleşmeden kaynaklanan alacak, tazminat veya diğer taleplere dayanak oluşturabilir; marka kullanımının devam edip etmeyeceği ise sözleşmenin sona erme hükümlerine göre belirlenir.

Marka Adını Taşıyan Instagram Hesabı Kullanılmaya Devam Edilebilir mi?

Instagram hesabı değerlendirilirken yalnızca paylaşımların metnine bakılmaz. Hesabın tüketiciler üzerinde yarattığı genel izlenim dikkate alınır. Özellikle aşağıdaki unsurlar birlikte değerlendirilir:

• Instagram kullanıcı adı,
• Profilde görünen hesap adı,
• Profil fotoğrafı ve kullanılan logo,
• Biyografi bölümündeki “yetkili bayi”, “resmî satış noktası” veya benzeri ifadeler,
• Hesaba bağlı internet sitesi, telefon ve WhatsApp bilgileri,
• Gönderiler, Reels içerikleri, hikâyeler ve öne çıkanlar,
• Markanın hashtag olarak kullanılması,
• Sponsorlu reklamlar ve kampanyalar,
• Hesap üzerinden ürün veya hizmet satışı yapılması,
• Hesabın başka markalara veya rakip bir işletmeye yönlendirilmesi.

Kullanıcı adının “marka + şehir”, “marka + satış”, “marka + yetkili bayi” veya yalnızca markadan oluşması, tüketicilerin hesabı marka sahibinin resmî hesabı ya da halen faaliyet gösteren bir yetkili bayi hesabı olarak algılamasına neden olabilir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20.01.2026 tarihli, E. 2025/3374, K. 2026/296 sayılı kararında, davacıya ait tescilli markanın davalının Instagram hesabındaki paylaşımlarda ve hashtag olarak kullanıldığı, aynı ibare altında markanın tescilli olduğu mal ve hizmet gruplarında satış yapıldığı belirlenmiştir. İlk derece mahkemesi, Instagram paylaşımları, hashtag kullanımı ve markalı satışların birlikte marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğuna karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu reddeden kararı Yargıtay tarafından kesin olarak onanmıştır. Kararın UYAP tam metni

Bu karar, sosyal medya hesabındaki marka kullanımının yalnız kullanıcı adıyla sınırlı olmadığını göstermektedir. Paylaşım görselleri, açıklamalar, hashtagler ve hesabın satış amacıyla kullanılması da ticari nitelikte marka kullanımı oluşturabilir.

Buna karşılık markanın kişisel, tarihsel veya haber verme amacıyla görünmesi ile markanın ticari faaliyetin adı olarak kullanılması aynı değildir. Eski bayinin geçmişteki bayilik dönemine ilişkin bir fotoğrafı arşiv amacıyla paylaşması, güncel olarak yetkili bayi izlenimi yaratan satış hesabından farklı değerlendirilir. Burada belirleyici olan, kullanımın ticari etkisi ve ortalama tüketicide oluşturduğu izlenimdir.

Instagram Hesabının Eski Bayi Adına Açılmış Olması Sonucu Değiştirir mi?

Hesabın eski bayiye ait telefon numarası veya e-posta adresiyle açılmış olması, markayı kullanma yetkisinin de eski bayiye ait olduğu anlamına gelmez. Teknik hesap kontrolü ile marka kullanım yetkisi birbirinden farklı hukuki konulardır.

Bir hesap teknik olarak eski bayinin kontrolünde bulunabilir; ancak kullanıcı adında, profil adında veya içeriklerde marka sahibine ait tescilli işareti kullanmak için geçerli bir hukuki dayanak bulunmayabilir. Aynı şekilde marka sahibinin de yalnızca marka hakkına dayanarak hesabın tamamının kendisine otomatik olarak devredilmesini istemesi her olayda kabul edilmeyebilir.

Instagram hesabının bütünüyle devredilip devredilemeyeceği değerlendirilirken özellikle şu hususlar önem taşır:

• Hesabın kimin talimatıyla ve hangi amaçla açıldığı,
• Hesap açılırken kurumsal mı yoksa kişisel e-posta adresi mi kullanıldığı,
• Hesabın reklam giderlerini kimin karşıladığı,
• İçerikleri kimin oluşturduğu ve içeriklerin fikrî haklarının kime ait olduğu,
• Takipçi kitlesinin marka yatırımıyla mı yoksa eski bayinin bağımsız faaliyetiyle mi oluştuğu,
• Hesabın marka sahibi tarafından yönetilip yönetilmediği,
• Sözleşmede sona erme hâlinde hesap devri öngörülüp öngörülmediği,
• Hesaptaki müşteri mesajları ve kişisel verilerin nasıl işleneceği,
• İlgili sosyal medya platformunun hesap ve kullanıcı adı kuralları.

Sözleşmede hesabın marka sahibi adına açılacağı, bayinin yalnızca yönetici olacağı ve sözleşme sona erdiğinde şifreler ile yönetim yetkilerinin teslim edileceği açıkça düzenlenmişse hesap devri talebi güçlenir.

Böyle bir sözleşme hükmü bulunmuyorsa ilk aşamada hesabın tamamen devrinden ziyade; markanın kullanıcı adından çıkarılması, profil adının değiştirilmesi, logonun kaldırılması, “yetkili bayi” açıklamasına son verilmesi ve markalı içeriklerin temizlenmesi daha ölçülü bir çözüm olabilir.

Eski bayi hesabı kendi yeni işletmesi için kullanmak istiyorsa hesabı yeniden markalandırmalı ve marka sahibiyle güncel bir bağlantı bulunduğu izlenimini ortadan kaldırmalıdır. Buna rağmen hesabın takipçi kitlesi yıllarca yalnızca marka sahibinin tanıtımı sayesinde oluşturulmuşsa müşteri çevresinden yararlanma ve haksız rekabet yönünden ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Profile “Eski Bayi” Yazılması Kullanımı Hukuka Uygun Hâle Getirir mi?

Profil biyografisine “eski bayi”, “artık yetkili değildir” veya benzeri bir açıklama eklenmesi her zaman yeterli değildir. Tüketiciler Instagram arama sonuçlarında çoğu zaman yalnız kullanıcı adını, profil fotoğrafını ve görünen hesap adını görür. Kullanıcı adı doğrudan markadan oluşuyorsa biyografi açıklaması okunmadan da marka sahibiyle bağlantı kurulabilir.

Örneğin kullanıcı adının “markaankara”, profil fotoğrafının markanın logosu, görünen adın ise “Marka Yetkili Satış” olduğu bir hesapta yalnız biyografi kısmına “eski bayi” yazılması karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmayabilir.

Ayrıca eski bayi, markanın tanıtımıyla oluşturulmuş hesabı daha sonra kendi yeni işletmesine veya rakip ürünlere yönlendiriyorsa yalnızca açıklama eklenmiş olması, marka sahibinin müşteri çevresinden yararlanıldığı iddiasını bertaraf etmeyebilir.

Kullanımın hukuka uygunluğu değerlendirilirken hesabın tüm görünümü, güncel satış faaliyeti, bağlantılar, reklamlar, kullanılan logo, paylaşımların içeriği ve tüketicilerden gelen mesajlar birlikte ele alınmalıdır.

Bayilik Sona Erdikten Sonra Marka Adını Taşıyan Alan Adı Kullanılabilir mi?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 7/3-d maddesi uyarınca marka sahibi; işareti kullanan kişinin bu kullanıma ilişkin bir hakkı veya meşru bağlantısı bulunmaması şartıyla, markanın aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük veya benzeri şekilde kullanılmasını engelleyebilir.

Aynı Kanun’un 29/1-a maddesi ise marka sahibinin izni olmaksızın 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanım yapılmasını marka hakkına tecavüz saymaktadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu

Eski bayinin alan adını kullanması özellikle şu durumlarda hukuki risk doğurur:

• Alan adı markanın resmî internet sitesi izlenimi veriyorsa,
• Eski bayi kendisini hâlen yetkili satıcı gibi gösteriyorsa,
• Alan adı başka markaların veya rakip ürünlerin satıldığı siteye yönlendiriliyorsa,
• Marka sahibinin müşteri kitlesi eski bayinin yeni işletmesine aktarılıyorsa,
• Alan adı marka sahibine yüksek bir bedelle satılmak amacıyla elde tutuluyorsa,
• Marka sahibinin aynı veya benzer alan adını kullanması engelleniyorsa,
• Alan adı yalnız bayilik ilişkisi nedeniyle edinilmiş olmasına rağmen iade edilmiyorsa.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.09.2024 tarihli, E. 2023/4172, K. 2024/6066 sayılı kararına konu olayda davalı, marka sahibinin anlaşmalı satıcısı olduğunu ve bayilik ilişkisinin devam ettiğini savunmuştur. İnceleme sonucunda davalının markayı kendi adına alan adı olarak kullanmak üzere açıkça yetkilendirilmediği, alan adının davalıyı markanın tek veya resmî yetkili satıcısı gibi gösterdiği ve bu alan adından davalıya ait başka bir internet sitesine yönlendirme yapıldığı belirlenmiştir.

Davalının daha önce marka sahibiyle lisans ilişkisi kurmuş olması nedeniyle markanın başkasına ait olduğunu bildiği de değerlendirmede dikkate alınmıştır. Alan adı kullanımı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet olarak kabul edilmiş; Yargıtay, marka hakkının ihlal edildiği tespit edildiği hâlde manevi tazminat talebinin reddedilmesini doğru bulmamıştır. Kararın UYAP tam metni

Karar, bir kişinin bayi veya anlaşmalı satıcı olmasının markayı kendi adına alan adı olarak tescil ettirme yetkisini kendiliğinden vermediğini göstermektedir. Bayilik ilişkisinin sona ermiş olması hâlinde eski bayinin marka ile kurduğu meşru bağlantı daha da zayıflayabilir.

Alan adının kullanılmadığı veya boş bir sayfaya yönlendirildiği hâllerde de uyuşmazlık tamamen ortadan kalkmış sayılmaz. Alan adının marka sahibini engellemek, daha sonra yüksek bedelle satmak veya yeniden karıştırıcı biçimde kullanmak amacıyla elde tutulduğuna ilişkin deliller varsa kötü niyet değerlendirmesi yapılabilir.

Alan Adını İlk Tescil Ettiren Kişi Her Zaman Haklı mıdır?

Alan adının marka sahibinden veya marka tescilinden önce alınmış olması önemli bir delildir; ancak tek başına uyuşmazlığı çözmez. Alan adının tahsis tarihiyle birlikte, alan adı sahibinin işareti hangi tarihten beri ve hangi ticari faaliyet kapsamında kullandığı da incelenir.

Eski bayi markayı zaten bayilik ilişkisi nedeniyle tanıyorsa ve alan adını bu ilişki kapsamında edinmişse, marka tescilinden önce alan adını almış olması tek başına bağımsız hak sahipliği sağlamayabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. 2023/4172, K. 2024/6066 sayılı kararında da alan adı marka tescilinden önce alınmış olmasına rağmen davalının önceki lisans ilişkisi nedeniyle markanın başkasına ait olduğunu bildiği değerlendirilmiştir.

Buna karşılık alan adı sahibinin bayilik ilişkisinden bağımsız, markadan daha eskiye dayanan gerçek ve ciddi bir ticari kullanımı bulunabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 27.06.2024 tarihli, E. 2023/2778, K. 2024/5312 sayılı kararında, davalının uyuşmazlık konusu alan adını davacıdan önce tahsis ettirdiği, internet sitesi arşivlerinde aynı işareti marka başvurusundan önce ilgili hizmetler bakımından kullandığı ve kullanım yoluyla öncelik hakkı elde ettiği belirlenmiştir. Bu nedenle davalının kullanımının önlenmesi talebi kabul edilmemiştir. Kararın UYAP tam metni

Dolayısıyla “alan adını ilk alan kazanır” şeklinde mutlak bir kural bulunmamaktadır. Tahsis tarihi, fiilî kullanım, kullanımın başladığı sektör, marka sahibinin hak tarihi, taraflar arasındaki önceki ilişki ve alan adı sahibinin markayı bildiğine ilişkin deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Eski Bayi Elindeki Orijinal Ürünleri Satmaya Devam Edebilir mi?

Bayilik sona erdiğinde eski bayinin elinde marka sahibi veya onun izniyle piyasaya sunulmuş orijinal ürünler bulunabilir. Bu durumda ürünlerin yeniden satılması ile eski bayinin kendisini hâlen yetkili bayi olarak tanıtması birbirinden ayrılmalıdır.

Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 152. maddesinde düzenlenen hakkın tükenmesi ilkesi uyarınca, marka sahibi veya onun izniyle piyasaya sunulmuş özgün ürünlerin sonraki satışı kural olarak engellenemez. Ancak ürünlerin değiştirilmesi, kötüleştirilmesi veya marka sahibinin müdahalesini haklı kılan başka bir nedenin bulunması hâlinde marka sahibinin önleme hakkı saklıdır.

Hakkın tükenmesi, eski bayiye markayı işletme adı, alan adı veya sosyal medya kullanıcı adı olarak kullanma yetkisi vermez. Eski bayi elindeki gerçek ürünü “X marka ürün” şeklinde tanıtabilir; ancak hesabını “X Yetkili Bayi”, “X Resmî Satış” veya yalnızca marka adıyla kullanarak bayilik ilişkisinin devam ettiği izlenimini oluşturamaz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 07.09.2023 tarihli, E. 2022/926, K. 2023/4761 sayılı kararında, davalı markalı gerçek ürünlerin satışını yaptığını ileri sürmüştür. Buna karşılık “ÖZDİLEKEVİ” ibaresinin internet alan adlarında ve Facebook hesabında kullanılması, farklı markaların da sunulduğu ticari faaliyet bakımından değerlendirilmiştir. Mahkeme, marka sahibine ait “ÖZDİLEK” ibaresinin alan adı ve sosyal medya hesabında baskın unsur olarak kullanılmasının taraflar arasında ekonomik veya ticari bağlantı bulunduğu izlenimi yarattığını kabul etmiştir.

İnternet alan adı ve Facebook hesabındaki kullanımın marka hakkına tecavüz oluşturduğu, erişimin engellenmesi ve manevi tazminat koşullarının bulunduğu yönündeki hüküm Yargıtay tarafından onanmıştır. Karar, gerçek ürün satma hakkı ile markayı işletmenin dijital kimliği hâline getirme hakkının aynı olmadığını ortaya koymaktadır. Kararın UYAP tam metni

Taraflar arasındaki sözleşmede stokların marka sahibine iadesi, belirli süre içinde tasfiyesi veya satış biçimi konusunda özel hükümler bulunuyorsa bu hükümler de ayrıca dikkate alınır. Hakkın tükenmesi ilkesi üçüncü kişilere karşı marka hakkının sınırını belirlerken, eski bayi ile marka sahibi arasındaki sözleşmesel yükümlülükler ayrıca sonuç doğurabilir.

Eski Bayinin Kullanımı Haksız Rekabet de Oluşturur mu?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 54. maddesi; rakipler, tedarikçiler ve müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı ticari davranışları haksız rekabet olarak düzenlemektedir. Kanun’un 55/1-a-4 maddesinde ise başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleriyle karıştırılmaya yol açan önlemler haksız rekabet hâlleri arasında sayılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Eski bayinin sosyal medya hesabında veya internet sitesinde;

• Hâlen yetkili bayi olduğunu açıklaması,
• Marka sahibinin resmî hesabı izlenimi yaratması,
• Marka adını kullanarak tüketicileri rakip ürünlere yönlendirmesi,
• Markanın müşteri çevresini kendi yeni işletmesine aktarması,
• Eski bayilik ilişkisinin sona erdiğini gizlemesi,
• Marka sahibinin garanti veya servis hizmetini sunuyormuş gibi davranması

tüketicilerin yanıltılması ve işletmeler arasında karıştırılma ihtimali yaratılması nedeniyle haksız rekabet hükümlerini de gündeme getirebilir.

Bununla birlikte her marka hakkı ihlalinde otomatik olarak ayrıca haksız rekabet bulunduğu söylenemez. Marka kullanımından bağımsız olarak tüketiciyi yanıltan, müşteri çevresini hukuka aykırı biçimde yönlendiren veya taraflar arasında güncel bir ticari bağlantı varmış izlenimi yaratan davranışların somut olarak açıklanması gerekir.

Marka Sahibi Hangi Hukuki Yollara Başvurabilir?

Marka sahibinin başvurabileceği yol, uyuşmazlığın Instagram hesabına mı, alan adına mı, yoksa her ikisine birden mi ilişkin olduğuna göre belirlenir. Kullanım devam ediyorsa öncelikle deliller güvence altına alınmalı, daha sonra ihtar, platform başvurusu, alan adı uyuşmazlık çözüm yolu veya dava seçenekleri değerlendirilmelidir.

1. İhtarname Gönderilmesi

Eski bayiye gönderilecek ihtarnamede sözleşmenin sona erdiği tarih, marka tescilleri, hukuka aykırı görülen kullanıcı adı ve alan adı, kaldırılması istenen içerikler ve verilen süre açıkça belirtilmelidir.

İhtarnamede somut olayın niteliğine göre;

• Instagram kullanıcı adının değiştirilmesi,
• Profil adı ve logonun kaldırılması,
• “Yetkili bayi” açıklamasına son verilmesi,
• Markalı gönderilerin kaldırılması veya yeniden düzenlenmesi,
• Alan adının kullanımının durdurulması,
• Alan adının devri için gerekli işlemlerin yapılması,
• Reklam ve yönlendirmelerin sonlandırılması,
• Hesap erişim bilgilerinin sözleşme gereğince teslim edilmesi

talep edilebilir. Ancak ihtar gönderilmeden önce dijital içeriklerin silinme ihtimaline karşı delillerin kaydedilmesi önemlidir.

2. Sosyal Medya Platformuna Hak İhlali Başvurusu

Marka tescil belgesi, sözleşmenin sona erdiğini gösteren belgeler ve ihlalli kullanıma ilişkin ekran kayıtlarıyla sosyal medya platformunun fikrî mülkiyet hakkı ihlali kanalına başvuru yapılabilir.

Platform başvurusu kullanıcı adının değiştirilmesi veya içeriğin kaldırılması bakımından pratik sonuç doğurabilir. Bununla birlikte platformun vereceği karar mahkeme kararı niteliğinde değildir; hesap sahipliği, tazminat ve sözleşmesel yükümlülükler bakımından yargı yoluna başvurulması gerekebilir.

3. “.tr” Alan Adları İçin Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması

Alan adı “.tr”, “.com.tr”, “.net.tr” veya diğer “.tr” uzantılarından birini taşıyorsa TRABİS kapsamında yetkilendirilmiş Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcılarına başvuru yapılabilir.

TRABİS’in resmî açıklamalarına göre başvuru yapılabilmesi için aşağıdaki üç koşulun birlikte ileri sürülmesi gerekir:

1. Uyuşmazlık konusu alan adının başvurucunun sahip olduğu veya ticarette kullandığı marka, ticaret unvanı, işletme adı ya da diğer tanıtıcı işaretle aynı veya benzer olması,
2. Alan adını tahsis ettiren kişinin alan adı üzerinde yasal bir hakkının veya bağlantısının bulunmaması,
3. Alan adının kötü niyetle tahsis ettirilmiş veya kullanılıyor olması.

TRABİS resmî sıkça sorulan sorular sayfası

Eski bayinin markayı bayilik ilişkisi nedeniyle bildiği, alan adını bu ilişki kapsamında aldığı, sözleşme sona ermesine rağmen kullanmayı sürdürdüğü veya alan adını rakip ürünlere yönlendirdiği durumlar kötü niyet ve meşru bağlantı incelemesinde önem taşıyabilir.

TRABİS yalnızca “.tr” uzantılı alan adlarını yönetmektedir. “.com”, “.net” ve “.org” gibi genel uzantılar bakımından ilgili alan adı uyuşmazlık politikası veya mahkeme yolu değerlendirilmelidir.

Uyuşmazlık çözüm mekanizmasında alan adının devri veya tahsisinin iptali talep edilebilir; maddi ve manevi tazminat talepleri için ise mahkemeye başvurulması gerekir.

4. Marka Hakkına Tecavüz Davası

Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 149. maddesi kapsamında marka sahibi;

• Marka hakkına tecavüzün tespitini,
• Muhtemel tecavüzün önlenmesini,
• Devam eden tecavüz fiillerinin durdurulmasını,
• Tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılmasını,
• Maddi ve manevi zararın giderilmesini,
• Uygun koşullarda kararın ilanını

talep edebilir.

Görevli mahkeme fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemesidir. Bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde ilgili görevlendirme hükümlerine göre belirlenen hukuk mahkemeleri görev yapar.

5. İhtiyati Tedbir

Kullanımın devam etmesi müşteri çevresinin başka işletmeye aktarılmasına, tüketicilerin yanıltılmasına veya markanın itibarının zarar görmesine neden oluyorsa Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 159. maddesi kapsamında ihtiyati tedbir talep edilebilir.

Somut olayın özelliklerine göre tedbir kapsamında;

• Marka kullanımının geçici olarak durdurulması,
• Kullanıcı adındaki marka ibaresinin kaldırılması,
• Karıştırıcı reklamların yayından çıkarılması,
• Alan adının üçüncü kişilere devrinin önlenmesi,
• Alan adı kayıtlarının uyuşmazlık süresince değiştirilmemesi,
• İhlalli internet sitesine erişimin engellenmesi

istenebilir. Tedbir talebinde marka tescili, sözleşmenin sona erdiği tarih, devam eden kullanım ve gecikme nedeniyle doğabilecek zarar mümkün olduğunca somut belgelerle gösterilmelidir.

6. Maddi ve Manevi Tazminat

Yetkisiz kullanım nedeniyle marka sahibinin zarara uğraması hâlinde maddi tazminat talep edilebilir. Tazminat hesabında somut olayın özelliğine göre marka sahibinin fiilî kaybı, yoksun kalınan kazanç, eski bayinin elde ettiği kazanç veya varsayımsal lisans bedeli gibi yöntemler değerlendirilebilir.

Markanın itibarı zarar görmüş, marka sahibiyle eski bayi arasında hâlen bağlantı bulunduğu izlenimi yaratılmış veya marka sahibinin ticari kişiliği olumsuz etkilenmişse manevi tazminat da gündeme gelebilir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. 2023/4172, K. 2024/6066 sayılı kararında, markayla karıştırılacak alan adı kullanımının hukuka aykırılığı ve marka hakkının ihlal edildiği tespit edildiğinde manevi tazminat koşullarının oluştuğunun gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Dava ve İhtar Öncesinde Hangi Deliller Toplanmalıdır?

Dijital içerikler ihtar gönderildikten veya dava açıldıktan sonra kolaylıkla silinebilir, kullanıcı adı değiştirilebilir ya da alan adı başka bir siteye yönlendirilebilir. Bu nedenle işlem yapılmadan önce mevcut durum ayrıntılı biçimde kaydedilmelidir.

Toplanabilecek başlıca deliller şunlardır:

• Instagram kullanıcı adını ve profil görünümünü gösteren ekran kayıtları,
• Profil fotoğrafı, görünen ad ve biyografi bilgileri,
• Gönderiler, Reels içerikleri, hikâyeler ve öne çıkanlar,
• Hashtag kullanımları,
• Sponsorlu reklamlar ve reklam kütüphanesi kayıtları,
• Hesaba bağlı internet sitesi, telefon ve WhatsApp bağlantıları,
• Hesap üzerinden verilen fiyat teklifleri ve satış mesajları,
• Tüketicilerin hesabı hâlen yetkili bayi zannederek gönderdiği mesajlar,
• Alan adı tahsis ve kayıt bilgileri,
• Alan adının yönlendirildiği internet sayfaları,
• İnternet arşiv kayıtları,
• Bayilik, distribütörlük, franchise ve marka kullanım sözleşmeleri,
• Fesih veya yenilememe bildirimi ile tebliğ belgeleri,
• Hesabın açılmasına ilişkin e-posta ve mesajlar,
• Reklam giderleri ve ödeme belgeleri,
• Hesap şifreleri ile yönetici yetkilerine ilişkin yazışmalar,
• Markalı stokların miktarını ve kaynağını gösteren faturalar.

Ekran görüntülerinde yalnızca ihlalli ifadenin değil; kullanıcı adı, profilin tamamı, internet adresi ve mümkünse tespit tarihi de görünmelidir. Video kayıtları alınırken hesabın ana sayfasından başlanarak ihlalli içeriğe nasıl ulaşıldığı gösterilebilir.

İnternet sayfası ve sosyal medya içerikleri noterlikler aracılığıyla elektronik ortamda tespit ettirilebilir. Türkiye Noterler Birliğinin e-Tespit sistemi, internet ortamındaki verilerin belirli bir tarih itibarıyla kayıt altına alınmasında kullanılabilir. Türkiye Noterler Birliği e-Tespit hizmeti

Gerekli hâllerde mahkemeden delil tespiti istenmesi, bilişim uzmanı incelemesi yaptırılması veya alan adı kayıt kuruluşundan bilgi talep edilmesi de düşünülebilir.

Bayilik Sözleşmesinde Instagram Hesabı ve Alan Adı Nasıl Düzenlenmelidir?

Bayilik sona erdikten sonra çıkan uyuşmazlıkların önemli bir bölümü, sözleşmede dijital varlıkların hiç düzenlenmemesinden kaynaklanmaktadır. Yeni bayilik, distribütörlük ve franchise sözleşmelerinde sosyal medya hesapları ile alan adları ayrıca ele alınmalıdır.

Hesap ve Alan Adı Sahipliği

Hangi Instagram, Facebook, TikTok, YouTube, Google işletme profili ve internet alan adlarının marka sahibine ait olduğu açıkça yazılmalıdır. Mümkünse ana alan adları ve marka adını taşıyan sosyal medya hesapları doğrudan marka sahibi adına açılmalıdır.

Yeni Hesap Açma Yetkisi

Bayinin markayı içeren yeni bir kullanıcı adı, sosyal medya hesabı veya alan adı oluşturabilmesi marka sahibinin önceden vereceği yazılı izne bağlanmalıdır. Onay alınmadan açılan hesapların ve alan adlarının sözleşme sona erdiğinde ne olacağı ayrıca düzenlenmelidir.

E-posta, Telefon ve İki Aşamalı Doğrulama

Hesapların hangi e-posta adresi ve telefon numarasıyla açılacağı, iki aşamalı doğrulama kodlarının kimde bulunacağı ve yönetici yetkilerinin nasıl paylaşılacağı belirlenmelidir. Hesapların yalnızca bayinin kişisel telefonu veya e-posta adresiyle açılması, sözleşme sona erdiğinde erişim sorunlarına yol açabilir.

Sözleşme Sona Erdiğinde Yapılacak İşlemler

Sözleşmede eski bayinin kaç gün içinde;

• Kullanıcı adını değiştireceği,
• Profil adı ve logoyu kaldıracağı,
• Markalı reklamları durduracağı,
• Alan adını devredeceği veya kullanımına son vereceği,
• Hesap şifreleri ile yönetici yetkilerini teslim edeceği,
• Eski paylaşımları kaldıracağı veya arşivleyeceği,
• Müşterilere yetkisinin sona erdiğini nasıl bildireceği

açıkça gösterilmelidir.

İçeriklerin ve Reklam Hesaplarının Durumu

Fotoğraf, video, tasarım, reklam metni ve diğer içeriklerin fikrî haklarının kime ait olduğu belirtilmelidir. Sosyal medya hesabının devri, hesapta bulunan içeriklerin telif haklarının da kendiliğinden devredildiği anlamına gelmeyebilir.

Reklam yöneticisi hesapları, piksel verileri, hedef kitle listeleri ve kampanya istatistiklerinin kime ait olduğu da ayrıca düzenlenmelidir.

Takipçiler, Müşteri Mesajları ve Kişisel Veriler

Sosyal medya hesabındaki müşteri mesajları, sipariş bilgileri ve iletişim verileri kişisel veri içerebilir. Hesabın veya verilerin marka sahibine devri planlanıyorsa kişisel verilerin korunması mevzuatı bakımından aktarımın hukuki dayanağı, bilgilendirme yükümlülükleri ve saklama süreleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kalan Stoklar

Sözleşme sona erdiğinde elde kalan orijinal ürünlerin marka sahibine iade edilip edilmeyeceği, belirli bir süre içinde satılıp satılamayacağı ve stok tasfiyesi sırasında markanın hangi kapsamda kullanılabileceği açıkça belirlenmelidir.

Cezai Şart ve Tazminat

Kullanıcı adının değiştirilmemesi, markalı içeriklerin kaldırılmaması, alan adının devredilmemesi veya hesap erişimlerinin teslim edilmemesi hâlinde uygulanacak cezai şart ve tazminat hükümleri belirli ve ölçülü biçimde düzenlenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Bayilik, distribütörlük veya franchise ilişkisi sona erdikten sonra marka adını taşıyan Instagram hesabının veya alan adının eski bayi tarafından kullanılmaya devam edilmesi ciddi marka hukuku ve haksız rekabet sorunları doğurabilir.

Hesabın veya alan adının teknik olarak eski bayi adına kayıtlı olması, markayı süresiz kullanma yetkisi vermez. Bayilik ilişkisinden kaynaklanan kullanım izni sona ermişse eski bayi kendisini hâlen yetkili satıcı gibi gösteremez, markanın resmî hesabı izlenimi yaratamaz ve markanın müşteri çevresini kendi yeni işletmesine yönlendiremez.

Bununla birlikte her uyuşmazlıkta hesabın tamamının marka sahibine devredileceği veya alan adının mutlaka iptal edileceği söylenemez. Değerlendirmede;

• Sözleşmenin ne zaman ve nasıl sona erdiği,
• Varsa tasfiye ve stok satış süresi,
• Hesabın veya alan adının hangi amaçla oluşturulduğu,
• Marka sahibinin kullanıma açıkça izin verip vermediği,
• Eski bayinin bağımsız ve daha eski bir hakkının bulunup bulunmadığı,
• Kullanımın tüketicilerde yarattığı izlenim,
• Hesabın ticari satış ve reklam amacı taşıyıp taşımadığı,
• Sözleşmede hesap ve alan adı devrinin düzenlenip düzenlenmediği

birlikte incelenmelidir.

Marka sahibi bakımından en doğru yöntem, ihtar göndermeden önce dijital delilleri güvence altına almak; ardından sosyal medya hesabı, alan adı, sözleşme hükümleri ve devam eden kullanımın niteliğine göre ihtar, platform başvurusu, TRABİS uyuşmazlık çözüm mekanizması, ihtiyati tedbir veya marka hakkına tecavüz davasından uygun olanı belirlemektir.

Karar ve Mevzuat Kaynakları

• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 03.12.2025 tarihli, E. 2025/2085, K. 2025/7262 sayılı karar: UYAP tam metin
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 20.01.2026 tarihli, E. 2025/3374, K. 2026/296 sayılı karar: UYAP tam metin
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 05.09.2024 tarihli, E. 2023/4172, K. 2024/6066 sayılı karar: UYAP tam metin
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 07.09.2023 tarihli, E. 2022/926, K. 2023/4761 sayılı karar: UYAP tam metin
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 27.06.2024 tarihli, E. 2023/2778, K. 2024/5312 sayılı karar: UYAP tam metin
• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu: Güncel mevzuat metni
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu: Güncel mevzuat metni
• TRABİS Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması açıklamaları: TRABİS resmî sayfası