Boşanmada Diş Kliniği ve Muayenehanenin Değeri Nasıl Değerlendirilir?

Boşanmada diş kliniği paylaşılır mı? Eşlerden birinin evlilik sırasında edindiği diş kliniği, muayenehane malvarlığı veya klinik şirketi payı, koşullarına göre mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınabilir. Ancak diğer eş, otomatik olarak kliniğin, diş ünitelerinin ya da şirket hisselerinin yarısının sahibi olmaz. Kural olarak, edinilmiş mallar ve bunlara ilişkin borçlar üzerinden hesaplanan katılma alacağı gündeme gelir.

Asıl mesele yalnızca kliniğin kaç hastası olduğu veya yıllık cirosunun ne kadar olduğu değildir. Mevcut ve devredilebilir işletme değeri, diş hekiminin şahsına bağlı mesleki itibarından ve boşanma sonrasında çalışarak elde edeceği gelirden ayrılmalıdır. Kliniğin ne zaman kurulduğu, hangi kaynaklarla büyüdüğü, şahıs muayenehanesi mi yoksa şirket mi olduğu ve mal rejiminin hangi tarihte sona erdiği sonucu değiştirir.

Bu değerlendirme, aksi belirtilmedikçe eşlerin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu kapsamında edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olduğu varsayımıyla yapılmıştır. Mal ayrılığı sözleşmesi, 1 Ocak 2002 öncesine uzanan evlilikler ve başka mal rejimleri ayrıca ele alınmalıdır.

Diş Kliniği Boşanmada Paylaşılır mı?

Diş kliniğinin boşanmada değerlendirilmesi, fiziksel olarak ikiye bölünmesi anlamına gelmez. Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 231 ve 236 uyarınca, edinilmiş mallardan bunlara ilişkin borçlar ile gerekli denkleştirmeler çıkarıldıktan sonra bulunan artık değer esas alınır. Diğer eşin hakkı, genel kural olarak bu artık değerin yarısı üzerinde şahsi bir alacak hakkıdır. Alacaklar karşılıklı olarak takas edilir; her dava için otomatik olarak kliniğin toplam piyasa değerinin yarısına hükmedilmez.

Bu nedenle “eşimin diş kliniğinde benim de hakkım var mı?” sorusunun cevabı çoğu zaman evet, somut koşullara göre alacak hakkınız olabilir şeklindedir. Fakat bunun için kliniğin hukuki yapısının ve ekonomik değerinin ayrı ayrı araştırılması gerekir. Diş hekiminin diploması, mesleğini icra yetkisi ve gelecekteki çalışma gücü, devredilebilir birer işletme varlığı değildir.

Şirketleşmiş kliniklerde özellikle önemli bir sınır vardır: Şirket adına kayıtlı cihazlar, banka hesapları ve taşınmazlar şirkete aittir; bunlar doğrudan ortağın kişisel mülkiyetinde sayılmaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.02.2025 tarihli kararı da tasfiyeye konu hakkın kural olarak eşin şirket payı ve bu paya bağlı malvarlıksal haklar olduğunu vurgulamıştır.

Diş Kliniği Edinilmiş Mal mı, Kişisel Mal mı?

TMK m. 218 edinilmiş mallarla kişisel malları ayırır. TMK m. 219 gereğince mal rejimi devam ederken çalışma karşılığı elde edilen kazançlar, kişisel malların gelirleri ve bunların yerine geçen değerler kural olarak edinilmiş maldır. TMK m. 220 uyarınca rejimin başlangıcında sahip olunan, miras kalan veya karşılıksız kazanılan malvarlığı değerleri ise kural olarak kişisel maldır.

Bu ayrım diş kliniği için şu sonuçları doğurur:

• Evlilik sırasında çalışma gelirleriyle açılan muayenehane: Muayenehaneye ait ekonomik varlıklar, finansman ve borç durumuna göre edinilmiş mal kapsamında incelenebilir.
• Evlilikten önce edinilen işletme veya şirket payı: Kural olarak kişisel maldır; buna rağmen evlilikte oluşan gelir, edinilmiş mal katkısı ve yeni paylar ayrı değerlendirilir.
• Miras parasıyla alınan dental cihaz: Kaynak ve ödeme zinciri ispatlanabiliyorsa kişisel mal veya kişisel maldan edinilmiş değer savunması gündeme gelebilir.
• Evlilikte alınan fakat kişisel mal olduğu ileri sürülen şirket payı: TMK m. 222’deki edinilmiş mal karinesine karşı kişisel mal olduğunu savunan taraf iddiasını kanıtlamalıdır.

Önemli istisna: TMK m. 221, eşlerin mal rejimi sözleşmesiyle mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan ve normalde edinilmiş mala dahil olacak bazı malvarlığı değerlerini kişisel mal kabul etmelerine; ayrıca kişisel malların gelirlerini edinilmiş mal dışında bırakmalarına imkân verir. Bu nedenle yalnızca ticari kayıtlar değil, varsa mal rejimi sözleşmesi de incelenmelidir.

TMK m. 225 gereğince boşanma sebebiyle mal rejimi, boşanma kararının kesinleşmesi şartıyla boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olarak sona erer. Hangi malvarlığı değerinin tasfiyeye gireceğini belirlerken bu tarih esastır. Tasfiye sırasındaki piyasa değerinin hangi tarihte hesaplanacağı ise farklı bir sorudur.

Evlilikten Önce Kurulan Diş Kliniğinde Eşin Hakkı Var mı?

“Klinik evlilikten önce kurulmuşsa diğer eşin hiçbir hakkı yoktur” ifadesi eksiktir. Evlilik öncesi edinilen şirket payı ya da işletme varlığı kişisel mal olarak korunabilir; ancak kişisel malın evlilikteki gelirleri, edinilmiş mallardan aktarılan sermaye ve diğer eşin karşılıksız katkıları farklı alacak ilişkileri yaratabilir.

Evlilik öncesi küçük muayenehane, evlilikte büyük klinik

Bir diş hekimi evlenmeden önce tek diş üniti bulunan bir muayenehane açmış olsun. Evlilik döneminde yeni bir yere taşınmış; beş diş üniti, dental tomografi ve CAD/CAM sistemi satın almış; ekip kurmuş ve faaliyetini daha büyük ölçekte sürdürmüş olabilir. Değerleme, eski muayenehanenin kişisel mal niteliğini koruyup korumadığının yanında, sonradan edinilen cihazların kaynağını, elde edilen gelirleri, yatırımları ve hukuken gerçekleşen yeni işletme ya da şirket yapılanmasını incelemelidir.

Özellikle muayenehanenin polikliniğe veya merkeze dönüşmesi yalnızca isim değişikliği değildir. Sağlık mevzuatına göre muayenehane diş hekimi tarafından açılırken poliklinik ve merkez için şirket, ortaklık ve ruhsat koşulları farklıdır. Dolayısıyla “eski muayenehane hâlâ aynı maldır” veya “yeni şirketin tüm değeri edinilmiş maldır” şeklindeki otomatik kabuller doğru değildir.

Evlilik sırasında büyüme, sermaye artırımı ve yeni şube

Şirket payı evlilikten önce edinilmişse sonradan yapılan sermaye artırımının kaynağı araştırılır. Nakit artırımın eşin evlilikte kazandığı ücretle karşılanması, miras parasıyla karşılanması ve şirketin kendi iç kaynaklarından karşılanması aynı sonuçları doğurmaz. Bedelli artırımla edinilen yeni payların niteliği, bedelsiz payların dayandığı kaynak ve dağıtılmayan kârın şirkete etkisi ayrı ayrı belirlenmelidir.

Yeni şubenin açılması, işin büyümesi veya başka bir şirkete aktarılması da kendi başına “tamamı edinilmiş maldır” sonucunu doğurmaz. Kaynak aktarımı, ortaklık yapısı, şubenin açılış tarihi ve mal rejiminin sona erdiği sıradaki durum belirleyicidir. Aynı gelirin hem dağıtılmamış kâr hem şirket payı değer artışı olarak iki kez sayılmaması gerekir.

Kişisel maldan finansman, diğer eşin katkısı ve denkleştirme

TMK m. 230, aynı eşin kişisel ve edinilmiş mal grupları arasındaki değer geçişlerinde denkleştirme yapılmasını öngörür. Örneğin evlilik öncesi edinilen bir klinik cihazının kredi borcu evlilikteki çalışma gelirleriyle ödenmişse yalnızca “cihaz eskiden alınmıştı” demek yeterli olmayabilir. Ödemelerin tarihleri ve kaynakları incelenerek mal grupları arasındaki ilişki kurulmalıdır.

Diğer eş, kişisel malından para vermiş veya karşılıksız ve somut bir katkı sağlamışsa TMK m. 227’deki değer artış payı alacağı değerlendirilebilir. Bu alacak, edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan sıradan yarı pay alacağından farklıdır. Katılma alacağı için kural olarak diğer eşin bizzat para kazanmış veya kliniğe emek vermiş olması aranmaz; değer artış payı bakımından ise katkının niteliği ve ispatı önem kazanır.

Kliniğin kendiliğinden yükselen piyasa değeri, yeni kazancın şirkette tutulması ve diş hekiminin kişisel emeğiyle yarattığı artış aynı kabul edilmemelidir. Bu ayrım özellikle evlilik öncesi şirket payları bakımından uyuşmazlığın merkezidir. Konuya ilişkin daha genel açıklama için evlilikten önce kurulan şirketin boşanmada paylaşılması hakkındaki yazı da incelenebilir.

Evlilik Sırasında Kurulan Diş Kliniği Nasıl Değerlendirilir?

Diş hekimi eş, evlilik sırasında mesleki kazancını kullanarak klinik kurmuşsa bu kazanımlarla edinilmiş mal niteliğindeki işletme değerleri veya şirket payları oluşabilir. Ancak açılış sermayesi miras, bağış ya da evlilikten önce birikmiş kişisel mallardan geldiyse bunun izi sürülmelidir. Evlilik içinde kurulmuş olması tek başına bütün değerin edinilmiş mal olduğu yönünde kesin delil değildir; edinilmiş mal karinesinin aksinin ispatı mümkündür.

Faaliyet türü, cihazların maliki, kira borçları, finansman, mesleki faaliyet nedeniyle doğan alacaklar ve gelirlerin ne kadarının gerçekten mevcut malvarlığına dönüşmüş olduğu incelenmelidir. Ciro, kâr, kasa, şirket payı ve işletmenin devredilebilir değeri birbirinin yerine kullanılamaz.

Şirket Üzerinden İşletilen Diş Kliniğinde Ne Paylaşılır?

Muayenehane, poliklinik ve merkez aynı hukuki statüde değildir

6 Ekim 2022 tarihli Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik’in değişiklikleriyle birlikte ele alınması gereken 5. maddesi uyarınca, muayenehane serbest meslek icra yetkisi bulunan diş hekimi tarafından açılır; şirket muayenehane açamaz. Poliklinik, mesleğini serbest icra yetkisi bulunan bir veya birden fazla diş hekimine ait şirket tarafından açılabilir. Merkez için ise yönetmelikte belirtilen farklı diş hekimi ortaklığı koşulları bulunur. “Diş kliniği” gündelik dilde bu yapıların tamamını anlatabilse de değerleme açısından hukuki niteliği kesinleştirilmelidir.

Limited ve anonim şirket

Limited veya anonim şirket aracılığıyla yürütülen faaliyette kural olarak eşin malvarlığındaki unsur, şirkette sahip olduğu pay ve paya bağlı haklardır. Diğer eşin “şirketin 10 milyon liralık cihazının 5 milyon lirası benimdir” şeklinde doğrudan ayni hak talep etmesiyle paya ilişkin katılma alacağı istemesi birbirinden farklıdır. Şirket payı değerlenirken şirketin bütün aktifleri, pasifleri, kârlılığı ve devredilebilir ekonomik kapasitesi önem taşır.

Şirketin sahibi tek bir eş olsa bile şirket tüzel kişiliği ortadan kalkmaz. Ayrıca şirketin borçlarını yalnızca cihazların değerinden düşmek yeterli olmayabilir: banka kredileri, vergi ve SGK yükümlülükleri, çalışanlara ilişkin tahakkuk etmiş borçlar, alınan avanslar, finansal kiralama ve tespit edilen koşullu yükümlülükler değerlendirilmelidir.

Şahıs işletmesi, serbest meslek faaliyeti ve adi ortaklık

Bir diş hekiminin şahsına bağlı muayenehanesinde, limited şirkettekine benzer ayrı bir şirket payı bulunmayabilir. Burada doğrudan hekime ait ekipman, işletmeyle bağlantılı alacak, borç ve varsa hukuken ekonomik değer taşıyan organizasyon incelenir. Mesleki çalışma yetkisinin kendisi tasfiye edilecek bir eşya veya pay değildir.

Adi ortaklıkta ayrı bir sermaye şirketi payı varmış gibi hareket edilmez; ortaklık sözleşmesi, ortakların katılım payları, tasfiye hesapları, ortaklığın malvarlığı üzerindeki haklar ve diğer ortakların durumu önemlidir. Bir klinikte gelir vergisi mükellefi olunması tek başına işletmenin ne kadar devredilebilir değeri bulunduğunu göstermez.

Ruhsatlar ve şirket payının devri

Ruhsat ve faaliyet izni, cihaz veya ticari marka gibi serbestçe satılabilecek ayrı bir mal kabul edilmemelidir. Yönetmelik m. 15, poliklinik, merkez ve hastanelerin devrinde devralan adına ruhsat ve faaliyet izin belgesinin düzenlenmesine ilişkin işlemleri öngörür. Devir sözleşmesi, gerekli idari koşullar ve yeni ruhsatlandırma süreci işletmenin piyasada devredilebilirliğini ve dolayısıyla değerini etkileyebilir. Bir şirket payının devredilebilir olması ile sağlık kuruluşunun aynı koşullarda çalışmaya devam edebilmesi ayrı değerlendirmelerdir.

Diş Kliniğinin Değeri Nasıl Hesaplanır?

Diş kliniği değerleme çalışmasında tek ve her olay için zorunlu bir finansal yöntem yoktur. TMK m. 232 uyarınca sürüm değeri esastır; Yargıtay’ın şirket değerlendirmelerine ilişkin kararları yalnızca muhasebe bilançosuna bağlı kalınmaması gerektiğini göstermektedir. Seçilen yöntem, hukuken tasfiyeye giren varlığın niteliğine, işletmenin devamlılığına, kaynaklarına ve hekime bağımlılığına uygun olmalıdır.

Sağlıklı bir rapor, gerektiğinde varlık yaklaşımını ve gelir yaklaşımını birlikte test eder. Sonuçlar neden farklı çıkmışsa gerekçesini açıklar. Bir yandan cihazları ayrı ayrı toplayıp diğer yandan aynı cihazların gelecekte yaratacağı tüm gelir üzerinden hesaplanan işletme değerini hiçbir mahsup yapmadan eklemek çifte sayım oluşturabilir.

Özellikle şirket değerlemesinde işletme değeri (enterprise value) ile özsermaye/şirket payı değeri (equity value) farklıdır. Örneğin FAVÖK çarpanıyla işletme değeri bulunmuşsa finansal borçlar ve nakit düzeltmeleri yapılarak pay değerine geçilmelidir. Düzeltilmiş net aktif yönteminde ise ilgili varlık ve borçlar zaten hesapta olabilir; ikinci kez eklenmez.

Cihaz ve Demirbaşlar Nasıl Değerlenir?

Klinikteki ekonomik unsurların hangisinin hekime, hangisinin şirkete ait olduğu saptandıktan sonra aşağıdaki kalemler tek tek incelenmelidir. Her kalem için ayrıca mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut olma, mülkiyet, finansman ve çift sayım kontrolü yapılır.

Teknik not: Cihazların fatura bedeli, muhasebedeki amortisman sonrası değeri ve gerçek ikinci el piyasa bedeli farklı olabilir. Bir cihazın büyük bir rakama satın alınmış olması, aynı rakama satılabildiğini ispatlamaz. Gerektiğinde dental cihaz piyasasını bilen teknik bilirkişiden bağımsız rayiç değerlendirmesi alınmalıdır.

Hasta Portföyünün Ekonomik Değeri Hesaba Katılır mı?

“Boşanmada hasta portföyünün değeri” sorusu iki ayrı düzlemde cevaplanır. Birinci düzlem, kliniğin hekime bağımlı olmayan düzenli hizmet talebinin işletmenin satış değerini etkileyip etkilemediğidir. İkinci düzlem ise hasta isimlerinin, telefonlarının, tedavi bilgilerinin veya röntgenlerinin başka bir kişiye aktarılıp aktarılamayacağıdır. Bunlar aynı şey değildir.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) m. 6 uyarınca sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir. Hasta bilgilerinin işlenmesi ve aktarılması için kanuni şartların bulunması ve uygun güvenlik önlemlerinin alınması gerekir. Sağlık kuruluşları bakımından ayrıca Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik m. 22, hasta kayıtlarının korunmasını ve gizliliğini düzenler. Hasta listesi, herhangi bir alıcıya serbestçe satılabilen bir malvarlığı unsuru değildir.

Buna karşılık kimliği belirlenebilir sağlık verilerini ifşa etmeksizin, örneğin aylık toplam randevu sayısı, anonimleştirilmiş hizmet türü dağılımı, randevu iptal oranı ve kurumsal marka üzerinden oluşan başvuru akışı gibi göstergeler kliniğin geçmiş performansını ortaya koyabilir. Bunların değerlendirilmesi yine hukuki veri işleme koşulları ve hasta mahremiyetiyle uyumlu yürütülmelidir.

Klinik devrinde mevcut hastaların aynı hekimle devam etmek isteyebileceği, farklı klinik seçebileceği veya hiçbir ilişkiyi sürdürmeyebileceği unutulmamalıdır. Hasta, alınıp satılan bir “müşteri” değildir. Değerleme ancak hukuka uygun şekilde sürdürülebilmesi beklenen hizmet organizasyonunun ekonomik değerini araştırabilir.

Diş Hekiminin Kişisel İtibarı Mal Paylaşımına Girer mi?

Bir diş hekiminin akademik unvanı, cerrahi becerisi, hasta nezdinde bireysel güven oluşturması, uzmanlığı ve gelecekte çalışma imkânı kendiliğinden edinilmiş mal niteliğinde satılabilir bir varlık oluşturmaz. Hekime bağlı kişisel mesleki itibar ile kliniğin kendisinden bağımsız şekilde varlığını sürdürebilen kurumsal organizasyon birbirinden ayrılmalıdır.

Örneğin hastalarının tamamına yakını yalnızca belirli bir implant uzmanını görmeye gelen, doktorun ayrılması hâlinde faaliyetinin önemli kısmını kaybedecek tek kişilik muayenehanenin nakit akımını, doktordan bağımsız satılabilir bir işletme gibi değerlendirmek yüksek değerleme riski yaratır. Diğer taraftan farklı hekimlerin çalıştığı, kurumsal markayla randevu alan, yönetimi ve personeli oturmuş bir ağız-diş sağlığı merkezinin ekonomik değeri tek hekime daha az bağımlı olabilir.

Bu ayrımın her dosya için sabit bir yüzdeyle yapılacağını söyleyen genel bir kanun kuralı yoktur. Somut inceleme ve uzman raporu gerekir. İlgili şirket değerlemesi içtihatlarında “müşteri portföyü” ve “organizasyon” kriterlerinin belirtilmesi, sağlık alanında hasta kayıtlarının serbestçe devredilebileceği veya hekimin kişisel ününün mutlaka paraya çevrileceği anlamına gelmez.

Goodwill ve Şerefiye Değeri Nedir?

Goodwill (işletme şerefiyesi), çok genel bir anlatımla bir işletmenin yalnızca ayrı ayrı satılabilecek cihaz, mobilya ve stoklarının toplamıyla açıklanamayan ekonomik değeridir. Ancak her fazla kazanç “şerefiye” değildir; şerefiyenin gerçekliği, sürdürülebilirliği, devredilebilirliği ve hangi unsurlarla ilişkili olduğu kanıtlanmalıdır.

Kişisel goodwill ile işletme goodwill’i arasındaki fark

Birinci örnek: Dr. A, çok tanınmış bir implant uzmanıdır. Başvuruların önemli kısmı yalnızca onun adı nedeniyle yapılmakta ve hasta ilişkisi doğrudan kendisine dayanmaktadır. Dr. A çalışmayı bırakınca klinik gelirinin büyük ölçüde kaybolması bekleniyorsa tahmini kazancın önemli bir bölümü kişisel emek ve itibarla ilişkilidir.

İkinci örnek: ABC Dental adlı merkezde 10 hekim, bağımsız çağrı merkezi, kurumsal internet sitesi, yerleşik süreçler, farklı doktorlara dağılan randevular ve doktorlardan bağımsız bir marka bulunmaktadır. Bu organizasyonun hukuken devam ettirilmesi ve devredilebilmesi mümkünse şirket değerinde ayrı bir kurumsal goodwill bileşeni tartışılabilir.

Şerefiye incelenirken lokasyon, kurumsal marka, ekip, çalışma sistemleri, kurumsal anlaşmalar, anonim hizmet talebi göstergeleri ve hekimin ayrılması sonrası gelir devamlılığı değerlendirilir. Gelir yaklaşımı zaten bu avantajları içeriyorsa bunların her birini ayrıca eklemek mükerrer değerlemeye yol açabilir.

Kliniğin Gelecekteki Kazancı Mal Rejimine Dahil Edilebilir mi?

Mal rejimi sona erdikten sonra diş hekiminin kişisel emeğiyle elde edeceği yeni kazanç, gelecekte kazanılması beklendiği gerekçesiyle doğrudan mevcut edinilmiş mal olarak kabul edilemez. Ancak bu tespit, değerleme uzmanlarının işletme için hiçbir gelir projeksiyonu kullanamayacağı anlamına da gelmez.

DCF ve FAVÖK gibi yöntemler, mal rejimi sona erdiği tarihte zaten mevcut olan ve devredilebilir işletme organizasyonunun o tarihteki piyasa değerini tahmin etmek için kullanılabilir. Hukuki sorun, henüz çalışılmamış kişisel emek gelirinin sanki boşanma tarihinde mevcut birikmiş malvarlığıymış gibi hesaplamaya eklenmesidir.

Örneğin hekimin gelecek on yıl boyunca yılda 2 milyon TL şahsi çalışma geliri elde edeceğinin varsayılması ve bu tutarların tamamının kliniğin tasfiye edilecek bugünkü değeri sayılması isabetli değildir. Değerleme, aynı işleri yapmak için çalışacak hekime ödenmesi gereken piyasa koşullarındaki mesleki ücret gibi normalleştirmeler, hizmetin başka hekimlerle sürdürülüp sürdürülemeyeceği, kurumsal hasta talebinin devamlılığı ve fiilî devir sınırlamalarıyla test edilmelidir.

Diş Kliniğinin Değerleme Tarihi Hangisidir?

Mal rejiminin sona erdiği tarih ile ekonomik değerlemenin esas alınacağı tarih birbirine karıştırılmamalıdır. TMK m. 225 uyarınca boşanma davasının kabul edilip kesinleşmesi hâlinde rejim dava tarihi itibarıyla sona erer. TMK m. 228 rejimin sona erdiği andaki malvarlığı durumunun ayrıştırılması, TMK m. 232 ve 235/1 ise sürüm değeri ve tasfiye anındaki değer bakımından önem taşır.

Yargıtay uygulamasında, tasfiyeye giren malın rejimin sona erdiği tarihteki durumu esas alınır; ancak kural olarak karar tarihine en yakın sürüm değeri hesaplanır. Şirket değerlemesinde 2022 tarihli Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararında, şirketin rejimin sona erdiği tarihteki ekonomik durumu ve verilerinden hareketle değer bulunup TÜFE gözetilerek karar tarihine taşınması yöntemi de açıklanmıştır. Değerleme raporunun, daha sonra ortaya çıkan yeni faaliyetleri ilk tarihte mevcutmuş gibi yansıtmaması gerekir.

2022’de boşanma davası, 2026’da mal rejimi davası örneği

Boşanma davası 15 Haziran 2022’de açılmış ve kabul edilerek kesinleşmiş; mal rejimi tasfiyesi 2026’da görülüyor olsun. İlk aşamada 15 Haziran 2022 itibarıyla hangi cihazların, payların, şirket alacaklarının, borçların ve kurumsal ekonomik yapının mevcut olduğu tespit edilir. Klinik 2024 yılında iki yeni şube açmışsa bu şubeler, sırf 2026’da mevcut diye 2022 malvarlığına mekanik olarak eklenmez.

Bununla birlikte 2022’de mevcut birikmiş kaynakların 2024’te başka bir varlığa dönüşmüş olması, o ilk değerin izinin sürülmesini gerektirebilir. 2022’de mevcut cihazlar ile faaliyet organizasyonunun 2026’daki sürüm değeri incelenirken, 2022 sonrasında hekimin yeni emeği ve yeni sermayesiyle ortaya çıkan bağımsız ilave değer ayrıştırılmalıdır. Aynı aktifin hem eski nakit hem yeni cihaz olarak iki kez sayılmaması gerekir.

TMK m. 229 ve 235/2 kapsamındaki eklenecek değerler bakımından ise devrin tarihi, devrin niteliği ve Yargıtay’ın rayiç değer yaklaşımı özel olarak incelenir; devredilen bir varlık için şirketin bütün güncel faaliyetini otomatik biçimde hesaba katmak doğru olmaz.

Boşanma Davasından Sonra Kliniğin Değerinin Artması Ne Olur?

Boşanma davasından sonraki her fiyat artışı aynı nitelikte değildir. Genel piyasa fiyatları ve enflasyon nedeniyle 2022’de mevcut bir cihazın rayicinin 2026’da yükselmesi, karar tarihine yakın sürüm değeri tespiti içinde dikkate alınabilir. Buna karşılık 2023’te satın alınan yeni cihazın, 2025’te hekimin yeni emeğiyle kurduğu bölümün veya 2024’te sıfırdan yaratılan yeni markanın 2022 itibarıyla zaten var olduğu kabul edilemez.

Şirket değerinde bu ayrım daha zordur. 2026’daki toplam ciroya bakıp işletmeyi değerlemek, 2022’deki faaliyet kapasitesini ve 2022 sonrası büyümeyi birbirine karıştırabilir. Bu nedenle bilanço ve gelir tablosu verileri farklı tarih kesitleriyle karşılaştırılmalı; olağan piyasa değer değişimleri, mevcut değerlerin ikamesi ve sonradan yapılan bağımsız yatırımlar ayrı gösterilmelidir.

Kliniğin Devredilmesi veya Mal Kaçırılması Halinde Ne Yapılabilir?

TMK m. 229 iki tür işlemi eklenecek değer olarak düzenler: Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan hediyeler dışındaki karşılıksız kazandırmalar ve rejim boyunca diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler. Her satış veya devir kendiliğinden mal kaçırma sayılmaz. Gerçek bedel, ödeme izleri, borçların karşılanması ve işlem amacı araştırılmalıdır.

Özellikle şu işlemler inceleme konusu olabilir: boşanma öncesinde şirket hissesinin kardeşe sembolik bedelle devri; cihazların ilişkili şirkete aktarılması; yeni bir şirket kurularak eski şirketin hasta kabul faaliyetinin, çalışanlarının, markasının veya alan adının yeni yapıya geçirilmesi; şirketin içinin boşaltılması ya da kurumsal hakların üçüncü kişilere devredilmesi.

Deliller arasında ticaret sicili kronolojisi, hisse devir sözleşmesi, genel kurul kararları, banka transferleri, vergi kayıtları, ilişkili taraf işlemleri, cihaz seri numaraları, marka ve alan adı sahipliği, çalışanların işyeri değişiklikleri ve hekimin fiilî yönetim faaliyeti bulunabilir. Doktorun hisse devrinden sonra da günlük işleri yönetmesi tek başına muvazaayı ispatlamaz; fakat satış bedeli ve diğer emarelerle birlikte incelenebilir.

Önemli hukuki sınır: TMK m. 229 uyarınca eklenecek değer tespit edilmesi, mal rejimi davasında otomatik olarak üçüncü kişiye yapılan devrin iptal edildiği anlamına gelmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.02.2025 tarihli kararında asıl alacak borçlusunun eş olduğunu; şartları varsa TMK m. 241 kapsamında eksik kalan katılma alacağı bakımından üçüncü kişiye ayrıca başvurulabileceğini açıklamıştır.

Şirket payının muhafazası için hukuki koruma yolları incelenebilir. Ancak aynı karar uyarınca, sırf eş bir şirkette ortak diye ayrı tüzel kişiliği bulunan şirketin kendi cihazlarına, taşınmazlarına ve hesaplarına mal rejimi alacağı için ihtiyati tedbir konulması kural olarak mümkün değildir. Talep, dava konusu malvarlığına, tedbir koşullarına ve ölçülülüğe uygun kurulmalıdır.

Diş Kliniği Değerlemesinde Bilirkişi İncelemesi Nasıl Yapılmalıdır?

Diş kliniği değerleme uyuşmazlığı yalnızca muhasebe hesabı değildir. Dosyanın niteliğine göre mali müşavir veya bağımsız denetim bilgisine sahip uzman, işletme değerleme uzmanı/iktisatçı, şirketler hukuku ve mal rejimi hesaplamasını bilen hukukçu bilirkişi ile gerektiğinde dental ekipman teknik uzmanı birlikte çalışmalıdır. Tapulu klinik taşınmazı için ayrıca gayrimenkul değerleme uzmanı gerekebilir. Tek bir mali müşavir her dosyada yetersizdir demek doğru değildir; fakat cihaz, klinik ruhsatı, kurumsal goodwill ve şirket değeri tartışılıyorsa uzmanlık alanları buna göre genişletilmelidir.

Denetime elverişli rapor şu soruları açıkça cevaplamalıdır: Rejimin sona erdiği tarihte hangi işletme veya pay mevcuttu? Payın ne kadarı kişisel, ne kadarı edinilmiş kaynaktan geliyordu? Varlıkların rayiçleri neye göre bulundu? Şirket değerleme yöntemi neden seçildi? Hekimin kişisel emek geliri hangi varsayımla ayrıştırıldı? Ruhsat ve sözleşme kısıtları değerlendirildi mi? Gizli veya mükerrer borç var mı? Aynı gelir birden fazla kalemde sayıldı mı? Sonraki yatırımlar ayrıştırıldı mı?

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 21.06.2016 tarihli kararı, yalnızca Vergi Usul Kanunu için düzenlenmiş mizan ve bilançolardan hareketle oluşturulan şirket değerlerinin sürüm değerini karşılamayabileceğini; mali müşavir, iktisatçı ve şirketler hukuku uzmanlarından oluşan heyet değerlendirmesi gerekebileceğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla yalnızca vergi beyannamesindeki kârı temel alan rapora itiraz gerekçeleri bulunabilir.

Kayıt dışı gelir olduğu iddiası nasıl incelenir?

Resmî kayıtlarda aylık 300.000 TL ciro gösteren; buna karşılık sekiz hekim, yüksek cihaz yatırımı, yoğun randevu trafiği ve yüksek POS hareketleri bulunan bir merkezde kayıt dışı gelir olduğu varsayılarak doğrudan rakam belirlenemez. Öncelikle 300.000 TL’nin KDV dahil/dış gelir mi, tahsilat mı, brüt satış mı olduğu; POS’un aynı dönemi yansıtıp yansıtmadığı, iade, taksit ve avansların kaydedilmesi, sözleşmeli kurumdan tahsilatın vadesi, faturalar ve banka kayıtları karşılaştırılmalıdır.

Anonimleştirilmiş randevu sayıları ile hizmet türleri ve ücret tarifeleri makul bir tutarlılık kontrolü sağlayabilir; fakat her randevu tamamlanmış veya ücretli işlem değildir. İnceleme, hastaların özel nitelikli verilerini hukuka aykırı biçimde ifşa etmeden yapılmalıdır. Kayıtların gerçekliği ve çelişkilerin açıklanması esas alınmalı; salt tahmine dayanılarak kayıt dışı gelir varmış gibi hüküm kurulmasından kaçınılmalıdır.

Mahkemeden Hangi Belgeler İstenmelidir?

Belge talepleri yalnızca “şirketin bütün kayıtları” şeklinde belirsiz bırakılmamalı; kliniğin kurulduğu dönem, sermaye artırımı ve şube açılış tarihleri, mal rejiminin sona erdiği tarih ve sonrasındaki izleme dönemi gösterilmelidir. Somut ihtilafla bağlantılı olarak şu kayıtlar önemlidir:

• Mali kayıtlar: Gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri; geçici vergi, KDV beyannameleri; dönemi bakımından uygulanabilir BA-BS bildirimleri veya ilgili güncel elektronik veriler; e-defter, yevmiye ve kebir; bilanço, gelir tablosu, mizan ve bağımsız denetim raporları.
• Tahsilat ve nakit: Banka ve kasa hareketleri, POS ve sanal POS kayıtları, kredi kartı tahsilatları, ödeme kuruluşu kayıtları, fatura ve e-arşiv belgeleri, cari hesap ve mutabakatlar.
• Personel ve faaliyet: SGK bildirgeleri, bordrolar, çalışan sayıları, çalışma izinleri, ilgili dönem kira sözleşmeleri, tedarikçi ve laboratuvar anlaşmaları, kurumsal hizmet sözleşmeleri.
• Dental cihaz ve stok: Demirbaş listeleri, satın alma ve satış faturaları, cihaz seri numaraları, Ürün Takip Sistemi kapsamındaki kayıtlar, bakım ve garanti belgeleri, teknik ekspertizler, leasing ve kredi sözleşmeleri, stok sayımları.
• Ruhsat ve şirket: Sağlık Bakanlığı ve İl Sağlık Müdürlüğü ruhsat ve faaliyet izin belgeleri, açılış ve adres değişikliği kayıtları, ticaret sicili dosyası, şirket ana sözleşmesi, pay defteri, genel kurul kararları, sermaye artırımları, ortaklar cari hesabı.
• Dijital haklar: TÜRKPATENT marka tescili ve devir kayıtları, alan adı kayıtları, internet sitesi analitiklerinin toplulaştırılmış verileri, kurumsal sosyal medya ve Google işletme profilinin sahiplik ve yönetim bilgileri.
• Faaliyet göstergeleri: İnternetten randevu sistemi üzerinden kimliksizleştirilmiş toplam işlem ve randevu istatistikleri, tahsilat-fatura karşılaştırmaları ve hizmet türü kırılımları; tıbbi kayıtların gizliliği korunarak.

Belge celbi sırasında ticari sırlar ile KVKK kapsamında korunması gereken sağlık bilgileri için erişim ve kapsam sınırları belirlenmelidir. Her dava bakımından sayılan bütün kayıtların istenmesi zorunlu değildir; önemli olan hukuki sorunu çözecek delil zincirini kurmaktır.

Diş Kliniğinde Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?

Basitleştirilmiş yöntem şu sırayı izler: (1) Mal rejiminin sona erdiği anda mevcut değerler belirlenir. (2) Her varlık için edinilmiş mal/kişisel mal sınıflandırması yapılır. (3) Edinilmiş mallara ilişkin borçlar, TMK m. 229’daki eklenecek değerler ve m. 230’daki denkleştirmeler dikkate alınır. (4) TMK m. 231 uyarınca artık değer hesaplanır. (5) TMK m. 236 uyarınca diğer eşin katılma alacağı, varsa kendi artık değerinden kaynaklanan karşılıklı alacakla takas edilir. (6) TMK m. 227 kapsamındaki değer artış payı talebi ayrıca değerlendirilir.

Bir şirketin toplam piyasa değeri bulunması hâlinde dahi önce eşe ait hisse oranı, sonra o payın edinilmiş veya kişisel mal niteliği ve katkı kaynakları araştırılır. Aynı kaynaklı kâr payı, pay değeri, banka bakiyesi ve yeniden yatırılan sermaye iki defa hesaba alınmamalıdır.

Katılma alacağı hesaplaması, tarafların şirketteki fiilî çalışma süresi veya diğer eşin ev kadını/ev erkeği olması nedeniyle otomatik olarak ortadan kalkmaz. Yargıtay’ın uygulamasında bu alacak kanundan doğar; katılma alacağı için kişisel parasal katkı şart değildir. Ancak payın kişisel mal olduğu ispatlanırsa malın kendisi ile gelir ve katkıdan doğabilecek alacaklar ayrıştırılır.

Örnek Hesaplama

Örnek 1: Evlilik öncesi tek üniteli muayenehane, evlilikte büyük kliniğe dönüşüyor

Diş hekimi, evlenmeden iki yıl önce tek üniteli muayenehane açmıştır. Evlilikte daha büyük bir yere taşınmış, beş diş ünitesi ve tomografi cihazı edinmiş, çalışan sayısını artırmış ve daha sonra şirket kurarak poliklinik faaliyetine geçmiştir.

İnceleme: İlk muayenehanenin evlilik öncesi ekipmanı ve sermayesi kişisel mal olabilir. Sonradan edinilen cihazların satın alma bedeli hangi kaynaktan gelmiştir? Yeni şirketin payları nasıl edinilmiştir? Eski varlıklar yeni şirkete ayni sermaye veya satış yoluyla mı devredilmiştir? Şirket paylarının ne kadarı eski kişisel değerin devamı, ne kadarı evlilik içi edinimin sonucudur? Evlilikte yaratılan kâr nereye aktarılmıştır? Bu sorular yanıtlanmadan ne bütün klinik kişisel mal sayılabilir ne de tamamının yarısı talep edilebilir.

Örnek 2: Evlilikte kurulan, iki şubeli limited şirket

Evlilik sırasında kurulan bir limited şirket iki şubeli diş kliniği işletmektedir. Diş hekimi eş şirketin %100 ortağıdır. Değerleme varsayımına göre cihazların rayiç değeri 10.000.000 TL, şirketin ticari ve finansal borçları 4.000.000 TL’dir. Şirket ayrıca 2.000.000 TL net kasa ve tahsil edilebilir alacağa sahiptir. Şirketin hekimin şahsından bağımsız, kanıtlanmış ve varlık yaklaşımında henüz karşılanmamış kurumsal goodwill değeri olduğu varsayımsal olarak 2.000.000 TL hesaplanmıştır.

Bu yargısal değer tespiti değil, hesaplama mantığını gösteren varsayımdır. Gerçek dosyada kurumsal goodwill sıfır bulunabilir, daha farklı hesaplanabilir veya seçilen başka yöntemin içinde zaten yer alabilir. Vergi, çalışma ve finansman borçları, diğer eşin kendi malvarlığından kaynaklanan karşılıklı alacakları ve malın edinilme kaynağı sonucu değiştirir. Görüldüğü gibi diğer eşe cihazların yarısı doğrudan verilmez; mal rejimine giren şirket payına ilişkin parasal alacak tartışılır.

Örnek 3: Boşanmadan altı ay önce kardeşe düşük bedelli hisse devri

Diş hekimi eş, boşanma davasından altı ay önce kliniği işleten şirket paylarını kardeşine düşük bedelle devretmiş; devirden sonra da kliniği yönetmeye, personeli yönlendirmeye ve işletmenin kararlarını almaya devam etmiştir.

İnceleme: Devir sözleşmesi ve gerçek bedel, banka ödeme akışı, şirketin devir tarihindeki ekonomik değeri, ilişkili taraf işlemleri, fiilî yönetim ve devir sonrası marka/ekipman hareketleri araştırılmalıdır. Devrin diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapıldığı somut delillerle ortaya konulursa TMK m. 229 kapsamında eklenecek değer tartışılabilir. Ancak kardeşin sırf bu işlem nedeniyle mal rejimi dosyasında otomatik borçlu sayılması veya hissenin devrinin kendiliğinden iptal edilmesi doğru değildir; TMK m. 241 ve diğer dava yolları kendi koşullarında ayrıca incelenir.

Yargıtay Diş Kliniği ve İşletme Değerlemesine Nasıl Yaklaşıyor?

Diş kliniğinde kişisel goodwill ile devredilebilir işletme goodwill’ini doğrudan ve bağımsız biçimde formüle eden doğrulanmış bir Yargıtay kararı tespit edilememiştir. Bu nedenle aşağıdaki kararlar “diş kliniğinin şu oranı paylaşılır” şeklinde sunulmamaktadır. Kararlar, şirket değerlemesi, malın niteliği, şirket geliri, sürüm değeri, devir ve üçüncü kişi hakları bakımından hukuki çerçeveyi ortaya koyar.

Şirketin defter değeri ile sürüm değeri aynı olmayabilir

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2016/202, K. 2016/10960, T. 21.06.2016: Yalnızca mizan ve bilançodaki verilere dayanan değerleme yeterli bulunmamıştır. Şirketin pazar ve sektör konumu, varlık yapısı, kullanılan teknoloji, marka ve nakit yaratma kapasitesi gibi kriterlerle uzman bilirkişi heyetince her şirketin ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bir diş kliniğinin yalnızca muhasebe defterindeki cihaz tutarlarıyla değerlenmesine yönelik itirazlarda önemlidir. Kararın tam metni.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2016/14327, K. 2018/9252, T. 13.03.2018: Şirket ortaklık paylarının edinme tarihi ve kaynağının ayrıştırılması gerektiği; babadan karşılıksız devralınan paylarla edinilmiş kaynaklı payların aynı kabul edilemeyeceği, ayrıca özkaynak toplamının tek başına şirketin sürüm değerini karşılamadığı vurgulanmıştır. Kliniğin geçmişte kurulmuş olması ve evlilikte farklı tarihlerde pay değişiklikleri yaşanması hâlinde özellikle önemlidir. Kararın tam metni.

Şirket hissesi ve kâr payı ayrı incelenmelidir

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2015/16775, K. 2017/6143, T. 25.04.2017: Evlilik öncesi kişisel mal niteliğindeki şirket hissesi ile bu hisseden elde edilen gelirin ayrılması gerektiği; kâr payının ödenip ödenmediği, ödenmişse mevcut olup olmadığı, yatırıma dönüştürülüp dönüştürülmediği ve şirket içinde kullanılıp kullanılmadığının araştırılması gerektiği açıklanmıştır. Ayrıca bir hisse devri karşılığı paranın hem pay bedeli hem hesap bakiyesi olarak iki kez hesaplanması hatalı bulunmuştur. Kararın tam metni.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/3317, K. 2022/6740, T. 05.07.2022: Evlilikte edinilmiş şirket hissesinin kişisel mal olduğuna ilişkin ispat yükünün yanlış tarafa yüklenmesini bozma sebebi saymıştır. Ayrıca şirketin sürüm değerinde yalnızca bilanço değil pazar gücü, organizasyon, şirket gelirleri ve projeksiyonların değerlendirilmesine ilişkin ayrıntılı çerçeve çizmiş; şirket kâr payı açısından gerekli araştırmanın yapılmasını istemiştir. Bu karar, geleceğe dair tahminlerin mevcut şirketin değerlemesinde veri olarak kullanılabileceğini gösterir; hekimin boşanma sonrasındaki bütün kişisel emeğini edinilmiş mal ilan etmez. Kararın tam metni.

Değerleme anı, eklenecek değer ve tedbir sınırı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/6615, K. 2025/10316, T. 26.11.2025: Mal rejimi alacağında sürüm değerinin karar tarihine en yakın zamanda belirlenmesi gerektiğini; emredici değerleme kuralı karşısında eski değerlerin esas alınmasının hukuka aykırı olabileceğini belirtmiştir. Karar, güncelliğini kaybetmiş bilirkişi değerlerine ilişkin itirazlar açısından önemlidir. Kararın tam metni.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2019/5799, K. 2019/11378, T. 16.12.2019: Mal rejiminin sona ermesinden önce katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirlerde TMK m. 229’un uygulanmasını; devredilen malın devir tarihindeki niteliğine göre tasfiye kararına yakın sürüm değerinin araştırılmasını ele almıştır. Bu karar taşınmaz ve araçlara ilişkindir; klinik hisselerine özgü bir sonuç içerdiği iddia edilmemektedir. Kararın yayımlanan metni.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/49, K. 2025/923, T. 04.02.2025: Bölge adliye mahkemeleri arasındaki içtihat uyuşmazlığını gideren kararda, eşin ortak olduğu şirketin ayrı tüzel kişiliği bulunduğundan şirket adına kayıtlı mallara mal rejimi alacağı nedeniyle ihtiyati tedbir konulamayacağı açıklanmıştır. Aynı kararda TMK m. 229 kapsamındaki işlemlerin üçüncü kişi bakımından kendiliğinden iptali sonucunu doğurmadığı ve koşulları varsa TMK m. 241 uyarınca ayrıca alacak isteminin gündeme gelebileceği belirtilmiştir. Kararın tam metni.

Bu kararlar birlikte ele alındığında; işletmenin gerçek ekonomik değerinin araştırılması kadar, kişisel mal sınırının, aynı kalemin iki kez hesaba katılmamasının ve şirket tüzel kişiliğinin korunması da gereklidir. Goodwill’e ilişkin klinik özelindeki yorumlar, karar metinlerinden çıkan genel şirket değerleme ilkelerinin sağlık hizmetine özgü kısıtlarla birlikte uygulanmasına dayanan hukuki değerlendirmelerdir.

Boşanmada Diş Kliniği Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Boşanmada diş kliniğinin yarısı eşe mi verilir?

Hayır. Kural, kliniğin tapusunun veya cihazlarının yarısının verilmesi değil, mal rejimine giren ekonomik değerler üzerinden katılma alacağının hesaplanmasıdır.

2. Diş kliniği evlilikten önce açılmışsa eş hak talep edebilir mi?

Evet, koşullar varsa. Klinik ya da şirket payı kişisel mal olsa bile evlilikteki gelir, edinilmiş mal yatırımları ve diğer eşin katkıları ayrı alacak doğurabilir.

3. Diş kliniğinin cihazları mal paylaşımına girer mi?

Cihazın kime ait olduğu, ne zaman ve hangi kaynaktan alındığı araştırılır. Şirket adına kayıtlı cihazlar doğrudan ortağın değil, şirketin malıdır; şirket payı değerine yansıyabilir.

4. Hasta portföyü mal paylaşımında değerlenir mi?

Hekimden bağımsız kurumsal faaliyet talebinin ekonomik etkisi incelenebilir. Hasta isimleri ve sağlık kayıtları serbestçe satılabilen bir varlık değildir; KVKK uygulanır.

5. Diş hekiminin adı ve itibarı değerlemeye dahil edilir mi?

Hekimin kişisel mesleki itibarı otomatik olarak devredilebilir varlık sayılmaz. Kliniğe ait bağımsız kurumsal marka ve organizasyon değeri ayrıca incelenir.

6. Kliniğin yıllık cirosu mu, kârı mı esas alınır?

Hiçbiri tek başına yeterli değildir. Ciro, tahsilat, sürdürülebilir faaliyet kârı, varlıklar, borçlar ve işletmenin devredilebilirliği birlikte değerlendirilir.

7. Şirket borçları değerlemeden düşülür mü?

İlgili, gerçek ve kanıtlanabilir yükümlülükler uygun değerleme yönteminde dikkate alınır. Aynı borç iki kez indirilmemeli, varsayımsal borç oluşturulmamalıdır.

8. Boşanma davasından sonra alınan cihazlar hesaba katılır mı?

Yeni edinim kural olarak sırf sonradan alınmış diye eski mal rejimi envanterine girmez. Ancak eski tarihte mevcut edinilmiş değerin bu cihaza dönüştüğü iddiası araştırılabilir.

9. Klinik boşanmadan önce başkasına devredilmişse ne olur?

Gerçek satış bedeli ve ödeme izleri incelenir. TMK m. 229’daki koşullar varsa eklenecek değer hesabı yapılabilir; her devir kendiliğinden mal kaçırma sayılmaz.

10. Klinik şirketinin hisseleri nasıl değerlenir?

Şirketin gerçek ekonomik değeri, borçları, kâr kapasitesi, hakları, riskleri ve pay oranı araştırılır; ardından payın kişisel veya edinilmiş mal niteliği belirlenir.

11. Gelecekteki mesleki kazanç paylaşılır mı?

Boşanma sonrasındaki şahsi çalışma karşılığı tahmini gelir, mevcut edinilmiş mal gibi doğrudan paylaşılmaz. Gelir projeksiyonları mevcut işletme değerinin tespitine veri sağlayabilir.

12. Bilirkişi hangi belgeleri inceler?

Bilanço, vergi beyannameleri, e-defter, banka/POS kayıtları, cihaz faturaları, ruhsat, ticaret sicili, kredi, leasing, sermaye artırımı ve hukuka uygun anonim faaliyet verileri önemlidir.

13. Vergi kayıtları gerçek kazancı göstermiyorsa ne yapılabilir?

POS, banka, fatura, personel, hizmet türü ve anonim randevu istatistikleri çapraz kontrol edilir. Delilsiz biçimde kayıt dışı gelir varlığı kabul edilemez.

14. Klinik kiralık bir yerdeyse yine de işletme değeri olabilir mi?

Evet. Kiralık yerdeki cihaz, marka, organizasyon ve devredilebilir ticari kapasite değer taşıyabilir. Ancak kira sözleşmesinin devri ve ruhsat koşulları ayrıca incelenmelidir.

15. Katılma alacağı hesabında kliniğin hangi tarihteki değeri dikkate alınır?

Kural olarak malın rejimin sona erdiği tarihteki durumu esas alınır; tasfiye kararına en yakın tarihteki sürüm değeri belirlenir. Eklenecek değerlerde ayrı kurallar uygulanır.

16. Şirketin hisseleri kardeşe devredilirse mutlaka muvazaa mı vardır?

Hayır. Gerçek bedel, ödeme ve işlem amacı araştırılmalıdır. Akrabalık, düşük bedel ve fiilî yönetimin devamı birlikte değerlendirilmesi gereken emareler olabilir.

17. Şirketin cihazlarına ihtiyati tedbir konulabilir mi?

Şirket ayrı tüzel kişilikse, salt eşin şirket ortağı olması nedeniyle şirkete ait mallara mal rejimi alacağı için tedbir konulması kural olarak mümkün değildir. Eşin payı için tedbir koşulları ayrı incelenir.

18. İşletmenin şerefiyesi nasıl ispatlanır?

Hekimden bağımsız kurumsal gelir, marka, personel ve hasta kabul organizasyonu, yasal devir imkânları, geçmiş faaliyet ve emsal işletme verileriyle birlikte incelenir.

19. Diş hekimi eş klinikte çalışmayan eşe katılma alacağı ödemek zorunda olabilir mi?

Evet. Katılma alacağı bakımından diğer eşin ücretli çalışmış veya kliniğe doğrudan para koymuş olması kural olarak şart değildir; mal rejimine giren artık değer önemlidir.

20. Mal rejiminin tasfiyesinde klinik için özel bilirkişi gerekir mi?

Şirket payı, dental cihazlar ve hukuken devredilebilir ticari itibar aynı dosyada tartışılıyorsa mali, teknik ve işletme değerleme uzmanlıkları içeren heyet gerekebilir.

Sonuç: Kliniğin Değerinden Önce Değerin Kaynağı ve Niteliği Belirlenmelidir

Diş kliniği mal paylaşımı uyuşmazlıklarında sonuca götüren temel soru “kliniğin toplam değeri kaç milyon lira?” sorusundan önce gelir: Bu değerin ne kadarı mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut olan edinilmiş mal niteliğindedir; ne kadarı kişisel maldır; ne kadarı devredilebilir işletme organizasyonundan, ne kadarı diş hekiminin şahsi emek ve itibarından kaynaklanır? Hukuken sağlıklı sonuç, finansal değerlemeyi mal rejimi kuralları ve sağlık mevzuatıyla birleştiren delile dayalı incelemeyle elde edilir.

Boşanmada şirket ve diğer malvarlığı kalemlerinin tasfiyesine ilişkin genel bilgiler için boşanmada mal rejiminin tasfiyesi ve mal paylaşımı başlıklı içeriğe de bakılabilir.

Mevzuat ve İncelenen Karar Metinleri

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, özellikle m. 202, 218–222, 225, 227–232, 235–236, 239 ve 241.
• Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, özellikle m. 5, 15 ve 22.
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Rehber.
• Yargıtay 8. HD, E. 2016/202, K. 2016/10960, 21.06.2016; Yargıtay 8. HD, E. 2016/14327, K. 2018/9252, 13.03.2018; Yargıtay 8. HD, E. 2015/16775, K. 2017/6143, 25.04.2017; Yargıtay 2. HD, E. 2022/3317, K. 2022/6740, 05.07.2022.
• Yargıtay 8. HD, E. 2019/5799, K. 2019/11378, 16.12.2019; Yargıtay 2. HD, E. 2025/49, K. 2025/923, 04.02.2025; Yargıtay 2. HD, E. 2024/6615, K. 2025/10316, 26.11.2025. Kararların yayımlanmış tam metin bağlantıları ilgili paragraflarda verilmiştir.

Hukuki bilgilendirme notu: Bu içerik genel açıklama amacı taşır; tek başına hukuki mütalaa veya somut dosya için değer tespiti değildir. Bir diş kliniğinin mal rejimindeki hukuki konumu, özellikle kuruluş ve pay edinim tarihleri, sermaye ve cihaz finansmanı, şirket/serbest meslek yapılanması, ruhsat koşulları, mal rejiminin sona erme tarihi, devredilebilir işletme değeri ve dosyaya sunulan mali belgeler birlikte incelenerek belirlenmelidir.