Faturada Marka Adı Yazmıyorsa Markanın Kullanıldığı Nasıl İspatlanır?

Faturada marka adının yazmaması, markanın kullanıldığının ispatını kendiliğinden imkânsız hâle getirmez. Faturanın hangi markalı malın satışına veya hangi marka altında sunulan hizmete ilişkin olduğu; ürün kodu, tarihli katalog, ambalaj, sipariş, sevk ve dijital satış kayıtları gibi birbirini tamamlayan belgelerle ortaya konulabilir. Ancak şirketin satış yaptığını göstermek ile belirli bir markanın ilgili dönemde kullanıldığını göstermek birbirinden farklıdır.

Örneğin faturada yalnızca “çikolata 250 g”, “kadın gömlek”, “fıstık ezmesi 300 g” veya bir stok kodu bulunabilir. Bu açıklama tek başına ürünün hangi markayla satıldığını göstermeyebilir. Buna karşılık aynı tarih aralığına ait katalog, sipariş numarası, barkod, ürün ambalajı ve stok kayıtları faturadaki kalemi belirli bir markaya bağlayabilir.

Dolayısıyla marka kullanımının ispatında temel mesele, faturanın üzerinde marka adının yazıp yazmamasından çok, fatura ile markalı mal veya hizmet arasında objektif ve doğrulanabilir bir bağlantı kurulup kurulamadığıdır.

Faturada Marka Adının Yazması Zorunlu mudur?

Hayır. Vergi mevzuatında faturada bulunması gereken bilgiler arasında marka adının ayrıca yazılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Faturanın temel işlevi, satılan mal veya yapılan işin türünü, miktarını, fiyatını ve taraflarını ortaya koymaktır.

Bu nedenle ticari hayatta birçok faturada marka adı yerine yalnızca:

• ürün adı,
• stok kodu,
• ürün kodu,
• model numarası,
• barkod,
• hizmet açıklaması

yer alabilmektedir.

Bununla birlikte marka hukuku bakımından sorun şurada ortaya çıkmaktadır: Faturanın bir satış işlemini göstermesi, bu satışın belirli bir marka altında yapıldığını otomatik olarak kanıtlamaz.

Örneğin faturada yalnızca “fıstık ezmesi 300 gr – 100 adet” yazıyorsa, faturadan söz konusu ürünün hangi markayı taşıdığı tek başına anlaşılamayabilir. Bu durumda başka delillerle faturadaki ürünün hangi markaya ait olduğunun gösterilmesi gerekir.

Markanın Kullanımının İspatında Aslında Ne İspatlanmalıdır?

Marka kullanımına ilişkin bir uyuşmazlıkta yalnızca markalı bir ürünün varlığı yeterli değildir. Kullanımın belirli unsurlarının ortaya konulması gerekir.

Özellikle şu sorular önemlidir:

• Hangi marka kullanılmıştır?
• Marka hangi mal veya hizmet üzerinde kullanılmıştır?
• Kullanım hangi tarihlerde gerçekleşmiştir?
• Kullanım Türkiye’de gerçekleşmiş midir?
• Kullanım ticari nitelikte midir?
• Kullanım ciddi kullanım oluşturacak ölçüde midir?
• Kullanımı marka sahibi mi, yoksa onun izniyle başka bir kişi mi gerçekleştirmiştir?

Dolayısıyla kullanım ispatı çoğu zaman tek bir belgeye değil, birbirini tamamlayan deliller zincirine dayanır.

Faturada Marka Adı Yoksa Hangi Deliller Kullanılabilir?

Faturada marka adının bulunmaması hâlinde faturadaki ürün veya hizmetin markayla bağlantısını göstermek amacıyla birçok farklı delilden yararlanılabilir.

1. Ürün Katalogları

Faturadaki ürün kodunun aynı döneme ait katalogda belirli bir marka altında gösterilmesi önemli bir bağlantı oluşturabilir.

Örneğin faturada:

STK-1458 – Fıstık Ezmesi 300 gr

yazıyor ve 2024 yılı ürün kataloğunda STK-1458 kodlu ürün açık biçimde “X MARKA Fıstık Ezmesi 300 gr” olarak gösteriliyorsa, katalog ile fatura birlikte değerlendirilebilir.

2. Ürün Ambalajları

Ürünün üzerinde veya ambalajında markanın bulunması, kullanımın en güçlü göstergelerinden biridir.

Ancak ambalaj fotoğrafının da mümkün olduğunca ilgili döneme ait olduğunun gösterilmesi gerekir.

Örneğin 2026 yılında çekilmiş bir ürün fotoğrafı, tek başına aynı ürünün 2021 yılında da aynı marka altında satıldığını göstermeyebilir.

3. Stok Kodları ve Ürün Kodları

Faturalarda marka adı yerine stok kodu kullanılıyorsa bu kodların hangi ürünlere karşılık geldiği gösterilebilir.

Bunun için:

• ürün kartları,
• stok kayıtları,
• ERP kayıtları,
• ürün katalogları,
• sipariş kayıtları,
• barkod listeleri

kullanılabilir.

4. Sipariş Formları

Müşterinin verdiği siparişte marka açıkça belirtilmiş ancak faturada yalnızca ürün kodu kullanılmış olabilir.

Bu durumda sipariş numarası ile fatura numarası eşleştirilebilir.

Örneğin:

• Sipariş: X MARKA Fıstık Ezmesi 300 gr – 100 adet
• Sipariş No: 5674
• Fatura açıklaması: STK-1458 – 100 adet
• Fatura referansı: Sipariş No 5674

şeklindeki kayıtlar güçlü bir bağlantı oluşturabilir.

5. Sevk İrsaliyeleri

Faturayla bağlantılı sevk irsaliyesinde ürünün marka adı veya ayrıntılı ürün açıklaması yer alıyorsa bu belge de kullanılabilir.

6. Barkod ve GTIN Kayıtları

Belirli bir barkod numarasının hangi markalı ürüne ait olduğu güvenilir kayıtlarla gösterilebiliyorsa, faturada bulunan barkod veya ürün kodu markayla ilişkilendirilebilir.

7. E-Ticaret ve Pazaryeri Kayıtları

Trendyol, Hepsiburada, Amazon, N11 veya markanın kendi internet sitesi üzerinden yapılan satışlarda sipariş kayıtlarında marka adı açıkça bulunabilir.

Örneğin pazaryeri sipariş ekranında:

X MARKA Premium Fıstık Ezmesi 300 gr

yazarken faturada yalnızca ürün kodu bulunabilir.

Bu durumda sipariş numarası, tarih, tutar ve ürün kodu üzerinden iki kayıt eşleştirilebilir.

Ürün Kodu ile Fatura ve Marka Nasıl Eşleştirilir?

Marka adı bulunmayan faturaların kullanım ispatında en etkili yöntemlerden biri sistematik bir eşleştirme tablosu hazırlamaktır.

Bu şekilde incelemeyi yapan kişi faturayı tek başına değerlendirmek zorunda kalmaz. Faturadaki ticari işlem ile markalı ürün arasındaki bağlantı açıkça gösterilmiş olur.

E-Faturada Marka Adı Yoksa Ne Yapılabilir?

E-fatura veya e-arşiv faturanın marka kullanımının ispatı bakımından klasik faturadan temel bir farkı bulunmamaktadır.

E-faturada marka adı bulunmuyorsa aşağıdaki kayıtlar kullanılabilir:

• e-ticaret sipariş kayıtları,
• stok kartları,
• ürün kodu kayıtları,
• ERP sistemi çıktıları,
• depo çıkış kayıtları,
• kargo kayıtları,
• pazaryeri sipariş numaraları,
• ürün katalogları.

Burada önemli olan, sonradan hazırlanmış açıklamalar yerine mümkün olduğunca ticari faaliyet sırasında doğal olarak oluşmuş kayıtların kullanılmasıdır.

İnternet Sitesi Marka Kullanımını İspatlar mı?

İnternet sitesi, markanın tanıtım veya satış amacıyla kullanıldığını gösterebilir. Ancak internet sitesinin tek başına ciddi kullanımı ispatlayıp ispatlamadığı somut olaya göre değerlendirilmelidir.

Özellikle:

• sayfanın hangi tarihte yayında olduğu,
• ürünün gerçekten satışa sunulup sunulmadığı,
• Türkiye’ye yönelik olup olmadığı,
• markanın hangi ürünlerde kullanıldığı

önem taşır.

Bu nedenle internet sitesi ekran görüntülerinin satış faturaları, siparişler ve diğer ticari kayıtlarla desteklenmesi daha güçlü bir kullanım ispatı sağlar.

Instagram ve Sosyal Medya Paylaşımları Kullanım Delili Olabilir mi?

Evet. Sosyal medya paylaşımları markanın tanıtıldığını ve belirli ürünlerle ilişkilendirildiğini gösterebilir.

Ancak sosyal medya paylaşımı ile gerçek ticari kullanım aynı şey değildir.

Örneğin markalı bir ürünün Instagram’da paylaşılmış olması ürünün gerçekten satıldığını veya belirli bir ticari hacme ulaştığını tek başına göstermeyebilir.

Bu nedenle sosyal medya kayıtlarının:

• faturalar,
• siparişler,
• ödeme kayıtları,
• kargo kayıtları,
• ürün katalogları

ile desteklenmesi önemlidir.

Fatura Üzerindeki Logo Marka Kullanımı Sayılır mı?

Fatura başlığında veya ticari evrak üzerinde markanın bulunması kullanım delili olabilir. Ancak burada önemli olan işaretin yalnızca şirketin ticaret unvanını göstermek amacıyla mı yoksa markasal fonksiyonla mı kullanıldığıdır.

Örneğin şirketin unvanı “ABC Gıda Sanayi Ltd. Şti.” ve tescilli markası da “ABC” ise faturanın başındaki ABC ibaresi belirli koşullarda markasal kullanım yönünden değerlendirilebilir.

Bununla birlikte faturanın üzerinde markanın bulunması, markanın tescilli olduğu bütün mal ve hizmetler bakımından kullanıldığını otomatik olarak göstermez.

Ticaret Unvanı Kullanımı Marka Kullanımıyla Aynı Şey midir?

Hayır.

Bir ibarenin ticaret unvanı içinde kullanılması ile marka olarak kullanılması farklı hukuki kavramlardır.

Markanın temel fonksiyonu, bir işletmenin mal veya hizmetlerini başka işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırmaktır.

Bu nedenle ticaret unvanında bulunan bir ibarenin ayrıca mal veya hizmetlerin ticari kaynağını gösterecek biçimde kullanılıp kullanılmadığı incelenir.

Hizmet Markalarında Kullanım Nasıl İspatlanır?

Hizmet markalarında ürün ambalajı bulunmadığından kullanım ispatı farklı belgeler üzerinden yapılabilir.

Örneğin:

• hizmet faturaları,
• sözleşmeler,
• teklifler,
• rezervasyon kayıtları,
• müşteri kayıtları,
• reklam materyalleri,
• internet sitesi,
• iş yeri tabelaları,
• broşür ve kataloglar

kullanılabilir.

Ancak burada özellikle tescil kapsamındaki hizmet ile faturada yer alan hizmetin aynı olup olmadığına dikkat edilmelidir.

Aynı Sınıftaki Başka Bir Mal veya Hizmette Kullanım Yeterli midir?

Hayır. Marka sınıflandırması kullanım incelemesinin tek ölçütü değildir.

Örneğin markanın 35. sınıfta çeşitli perakendecilik hizmetleri bakımından tescilli olması hâlinde, yalnızca belirli bir hizmet bakımından kullanımın ispatlanması aynı sınıfta yer alan bütün hizmetlerin kullanıldığı anlamına gelmez.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17.09.2024 tarihli, E.2023/4861, K.2024/6450 sayılı kararında da kullanımın, uyuşmazlığa konu somut hizmetler yönünden değerlendirilmesi gerektiği görülmektedir.

Bu nedenle yalnızca “aynı Nice sınıfında” bulunmak kullanım ispatı açısından yeterli değildir.

Bir Üründeki Kullanım Bütün Ürünler İçin Kullanım Sayılır mı?

Kural olarak hayır.

Marka çok sayıda mal veya hizmet için tescilli olabilir. Ancak ciddi kullanım yalnızca bazı mal veya hizmetler bakımından ortaya konulabiliyorsa kullanımın sonuçları da buna göre değerlendirilir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 19/2. maddesinde de markanın tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerin yalnızca bir kısmı için kullanıldığının ispatlanması hâlinde incelemenin yalnızca kullanımı ispatlanan mal veya hizmetler esas alınarak yapılacağı düzenlenmiştir.

Markanın “Ciddi Biçimde Kullanılması” Ne Demektir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca marka, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmazsa veya kullanımına kesintisiz beş yıl ara verilirse hukuki sonuçlarla karşılaşabilir.

Ciddi kullanım kavramı yalnızca sembolik veya görünüşte kullanımı değil, markanın ilgili mal veya hizmet pazarında gerçek bir ticari amaçla kullanılmasını ifade eder.

Bununla birlikte ciddi kullanım için her sektöre uygulanabilecek tek bir satış adedi veya ciro sınırı bulunmamaktadır.

Değerlendirmede:

• ürünün niteliği,
• pazarın büyüklüğü,
• satış miktarı,
• satış sıklığı,
• kullanım süresi,
• müşteri çevresi

gibi unsurlar birlikte dikkate alınabilir.

Tek Bir Fatura Ciddi Kullanımı İspatlar mı?

Tek bir faturanın yeterli veya yetersiz olduğuna ilişkin mutlak bir kural bulunmamaktadır.

Bir faturanın:

• çok yüksek miktarda gerçek satış içermesi,
• ürünün niteliği itibarıyla olağan ticari faaliyeti göstermesi,
• diğer belgelerle desteklenmesi

hâlinde delil değeri yüksek olabilir.

Buna karşılık çok düşük miktarlı, açıklaması belirsiz ve başka delille desteklenmeyen tek bir fatura ciddi kullanımın ispatında yetersiz kalabilir.

Faturada Marka Adı Yazması Tek Başına Yeterli midir?

Hayır. Bunun tersine de dikkat edilmelidir.

Bir faturada marka adının bulunması, her durumda markanın ciddi biçimde kullanıldığını kanıtlamaz.

Örneğin:

• fatura gerçek ticari faaliyeti yansıtmıyorsa,
• satış sembolik düzeydeyse,
• fatura uyuşmazlık çıktıktan sonra kullanım görüntüsü oluşturmak amacıyla düzenlenmişse,
• faturadaki ürün tescil kapsamındaki ürünlerden farklıysa

faturanın üzerinde marka adı bulunması tek başına yeterli olmayabilir.

Bayi Tarafından Yapılan Satışlar Marka Sahibinin Kullanımı Sayılır mı?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu bakımından markanın marka sahibinin izniyle üçüncü kişiler tarafından kullanılması da kullanım olarak değerlendirilebilir.

Dolayısıyla:

• bayi,
• distribütör,
• lisans alan,
• yetkili satıcı

tarafından gerçekleştirilen satışlar belirli şartlarda marka sahibinin kullanımı kapsamında dikkate alınabilir.

Ancak bu durumda marka sahibi ile üçüncü kişi arasındaki ilişki ve kullanımın marka sahibinin izniyle gerçekleştiği de açıklanmalıdır.

İhracat İçin Kullanılan Marka Kullanım Sayılır mı?

6769 sayılı Kanun uyarınca markanın yalnızca ihracat amacıyla mal veya ambalaj üzerinde kullanılması da marka kullanımı kapsamında değerlendirilebilir.

Bu nedenle yurtdışına gönderilen ürünlere ilişkin:

• ihracat faturaları,
• gümrük beyannameleri,
• ambalaj fotoğrafları,
• siparişler,
• nakliye belgeleri

önemli kullanım delilleri olabilir.

Marka Tescildeki Hâlinden Biraz Farklı Kullanılmışsa Ne Olur?

Markanın kullanım sırasında tescilli hâlinden bazı farklılıklar göstermesi her zaman kullanımın geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması belirli koşullarda ciddi kullanım kapsamında değerlendirilebilir.

Örneğin yazı karakterinin değişmesi veya markaya tali bazı grafik unsurlar eklenmesi her olayda kullanımın geçersiz sayılmasını gerektirmez.

Buna karşılık markanın ayırt edici karakterini değiştiren önemli farklılıklar söz konusuysa ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Markanın Kullanım İspatında Hangi Tarihler Önemlidir?

Kullanım ispatında en sık yapılan hatalardan biri, çok sayıda belge sunulmasına rağmen bunların hukuken relevant olan döneme ait olmamasıdır.

Hangi dönemin inceleneceği uyuşmazlığın türüne göre değişir.

Yayıma İtirazda Kullanım İspatı

6769 sayılı Kanun’un 19/2. maddesine göre, itiraza dayanak marka başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli ise, başvuru sahibinin talebi üzerine itiraz sahibinden ilgili beş yıllık dönemde markasını ciddi biçimde kullandığını ispatlaması istenebilir.

Marka Hükümsüzlük Davalarında Kullanım Def’i

Kanun’un 25/7. maddesi kapsamında kullanım def’i hükümsüzlük davalarında da ileri sürülebilir. Bu durumda ilgili beş yıllık dönem dava tarihi dikkate alınarak belirlenir.

Marka Hakkına Tecavüz Davalarında Kullanım Def’i

SMK m.29/2 uyarınca tecavüz davalarında da kullanım def’i ileri sürülebilir. Beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır.

Kullanmama Nedeniyle Marka İptali

Markanın beş yıl boyunca ciddi biçimde kullanılmaması hâlinde SMK m.26 kapsamında iptal talebinde bulunulabilir.

Bu nedenle kullanım ispatı dosyası hazırlanırken önce hukuken incelenecek dönem belirlenmeli, daha sonra faturalar ve diğer deliller bu tarih aralığına göre sınıflandırılmalıdır.

Beş Yıl Kullanılmayan Marka Sonradan Kullanılırsa Ne Olur?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 26/4. maddesine göre markanın beş yıllık sürenin dolması ile iptal talebinin Kuruma sunulduğu tarih arasında ciddi biçimde kullanılmış olması hâlinde, kullanmamaya dayalı iptal talebi kural olarak reddedilir.

Ancak kanun bunun önemli bir istisnasını da düzenlemektedir.

Marka sahibinin iptal talebinde bulunulacağını düşünerek kullanıma başlaması hâlinde, iptal talebinden önceki üç ay içinde başlayan kullanım dikkate alınmayabilir.

Bu nedenle uzun yıllar hiç kullanılmamış bir marka bakımından iptal tehdidi ortaya çıktıktan sonra birkaç fatura düzenlenmesi her durumda markayı iptalden kurtarmayabilir.

Sonradan Hazırlanan Belgeler Kullanım İspatında Geçerli midir?

Belgenin düzenlenme tarihi ile belgenin açıkladığı olayın tarihi birbirinden ayrılmalıdır.

Örneğin 2026 yılında alınmış bir muhasebe dökümü, muhasebe sisteminde kayıtlı 2022 tarihli satışları gösterebilir.

Bu nedenle belgenin sonradan alınmış olması onu otomatik olarak değersiz hâle getirmez.

Ancak delilin güvenilirliğini artırmak için dayandığı asli kayıtların da sunulması önemlidir.

Eski Faturaya Sonradan Marka Adı Eklemek Doğru mudur?

Hayır. Kullanım ispatı amacıyla eski bir ticari belgenin sonradan değiştirilmesi son derece sakıncalıdır.

Faturada marka adı yoksa yapılması gereken faturanın içeriğini değiştirmek değil, faturadaki ürünün hangi markaya ait olduğunu ayrı ve doğrulanabilir belgelerle açıklamaktır.

Örneğin:

• faturadaki STK-1458 kodu,
• aynı döneme ait stok kartında X marka ürün,
• aynı kodu gösteren ürün kataloğu,
• aynı ürünün ambalajı

birlikte sunulabilir.

Yargıtay Faturada Marka Bulunmamasını Nasıl Değerlendiriyor?

Yargıtay uygulamasında fatura tek başına ve şekli bir belge olarak değerlendirilmemekte; somut uyuşmazlıkta diğer ticari delillerle birlikte ele alınmaktadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 12.03.2012, E.2010/13133, K.2012/3659

Kararda faturalarda yer alan emtianın niteliğinin ve hangi ürünlere ilişkin olduğunun diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği üzerinde durulmuştur.

Bu karar, “faturada marka adı bulunmasa da her durumda kullanım ispatlanmış sayılır” şeklinde yorumlanmamalıdır. Ancak faturadaki ürün açıklamasının diğer belgeler yardımıyla somutlaştırılmasının mümkün olabileceğini göstermesi bakımından yakın emsal niteliğindedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 08.10.2025, E.2024/307, K.2025/609

Hukuk Genel Kurulunun bu kararında fatura, iş evrakı ve mali kayıtlar marka üzerindeki önceye dayalı hakkın ve kullanım olgusunun değerlendirilmesinde dikkate alınmıştır.

Karar, faturaların diğer ticari belgelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermesi bakımından önemlidir.

Bu karar da doğrudan “faturada marka adı bulunmaması” sorununa verilmiş bir karar olmamakla birlikte yakın emsal olarak değerlendirilebilir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.09.2024, E.2023/4861, K.2024/6450

Karar özellikle kullanımın tescil kapsamındaki somut mal veya hizmetler bakımından değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Bir hizmet bakımından düzenlenen faturalar veya sunulan kullanım delilleri, aynı sınıfta bulunan başka hizmetlerin de kullanıldığını otomatik olarak kanıtlamaz.

Bu nedenle karar, kullanım ispatının kapsamını sınırlayan sınırlayıcı emsal niteliğindedir.

Faturada Marka Yazmıyorsa Kullanım İspatı Dosyası Nasıl Hazırlanmalıdır?

1. Önce marka tescili incelenmelidir. Marka örneği, marka sahibi, tescil tarihi ve tescilli mal ve hizmetler ayrı ayrı çıkarılmalıdır.
2. Hukuken ilgili dönem belirlenmelidir. İtiraz, hükümsüzlük, tecavüz veya iptal dosyasına göre incelenecek tarihler farklı olabilir.
3. Faturalar tarih sırasına konulmalıdır.
4. Her faturadaki ürün veya hizmet kodu belirlenmelidir.
5. Ürün kodunun hangi markalı ürüne karşılık geldiği gösterilmelidir.
6. Katalog, ambalaj ve sipariş kayıtları faturayla eşleştirilmelidir.
7. Satış miktarları ve ticari hacim açıklanmalıdır.
8. Üçüncü kişiler tarafından kullanım varsa bayi veya lisans ilişkisi gösterilmelidir.
9. Belgeler ilgili dönemlere göre gruplandırılmalıdır.
10. Her iddia için hangi belgenin dayanak olduğu açıkça gösterilmelidir.

Marka Kullanım İspatında En Sık Yapılan Hatalar

• Yalnızca faturaları sunup ürünlerin hangi markaya ait olduğunu açıklamamak.
• Faturadaki stok kodlarını katalog veya ürün kartlarıyla eşleştirmemek.
• Uyuşmazlık bakımından önemli olmayan tarihlere ait belgeleri sunmak.
• Bir üründeki kullanımı bütün sınıf bakımından kullanım kabul etmek.
• Ticaret unvanı kullanımını otomatik olarak marka kullanımı kabul etmek.
• Güncel internet sitesi görüntülerini geçmiş yıllardaki kullanımın kesin delili olarak sunmak.
• Marka sahibinin toplam şirket cirosunu markalı ürün cirosu gibi göstermek.
• Bayinin kullanımını sunarken marka sahibiyle arasındaki ilişkiyi açıklamamak.
• Faturaya sonradan marka adı eklemek veya belge üzerinde değişiklik yapmak.

Sık Sorulan Sorular

Faturada marka adı yoksa marka kesin olarak iptal edilir mi?

Hayır. Diğer belgelerle marka, mal veya hizmet, dönem ve ticari faaliyet arasında yeterli bağlantı kurulabilir. Faturada marka adının bulunmaması tek başına markanın iptalini gerektirmez.

Faturaya marka logosu koymak tek başına yeterli midir?

Her zaman değil. Logonun hangi mal veya hizmetin ticari kaynağını gösterdiği ve gerçek kullanımın kapsamı ayrıca incelenir.

Ürün kodu veya barkod marka adı yerine geçer mi?

Doğrudan marka adı yerine geçmez. Ancak ürün kodunun hangi markalı ürüne ait olduğu güvenilir kayıtlarla ispatlanırsa faturanın markayla ilişkilendirilmesini sağlayabilir.

Fatura olmadan marka kullanımı ispatlanabilir mi?

Evet. Kullanım ispatı yalnızca faturalarla sınırlı değildir. Ambalajlar, kataloglar, siparişler, teslim kayıtları, reklamlar, internet sitesi, ticari yazışmalar ve başka deliller de kullanılabilir.

Instagram’da ürün paylaşmak kullanım ispatı için yeterli midir?

Tek başına her zaman yeterli değildir. Paylaşım markanın tanıtıldığını gösterebilir ancak gerçek satış ve ciddi kullanımın ayrıca ortaya konulması gerekebilir.

Şirketin ticaret unvanı markayla aynıysa ayrıca kullanım ispatı gerekir mi?

Evet. Ticaret unvanındaki kullanım ile markasal kullanım birbirinden farklıdır. İşaretin belirli mal veya hizmetlerin kaynağını gösterecek biçimde kullanıldığı ortaya konulmalıdır.

Bayi veya lisans alan tarafından kesilen faturalar kullanılabilir mi?

Evet. Marka sahibinin izniyle gerçekleşen kullanım dikkate alınabilir. Ancak izin ilişkisi ve faturaların hangi markalı ürünlere ait olduğu gösterilmelidir.

Tek bir fatura yeterli olabilir mi?

Somut olaya göre olabilir. Faturanın miktarı, ürünün niteliği, ticari faaliyetin kapsamı ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Talep tarihinden sonra alınan muhasebe dökümü kullanılabilir mi?

Belgenin sonradan alınması otomatik olarak onu geçersiz hâle getirmez. Önemli olan belgenin hangi dönemde gerçekleşen gerçek ticari işlemleri gösterdiği ve dayanak kayıtlarının güvenilir olmasıdır.

Bir üründeki kullanım markanın bütün sınıfta kullanıldığı anlamına gelir mi?

Hayır. Tescil kapsamındaki mal ve hizmetler somut olarak değerlendirilir. Aynı Nice sınıfında bulunmaları, bütün mal veya hizmetlerin kullanıldığını göstermez.

Kullanım ispatlanamazsa marka doğrudan sicilden silinir mi?

Her zaman değil. Örneğin yayıma itiraz sırasında kullanım ispatlanamazsa bunun sonucu esas olarak ilgili itirazın değerlendirilmesini etkiler. Markanın iptali ise ayrıca SMK m.26 kapsamında yürütülen iptal prosedürüne tabidir.

Markanın yenilenmesi beş yıllık kullanmama sorununu ortadan kaldırır mı?

Hayır. Marka yenilemesi koruma süresinin devamını sağlar ancak kullanımın yerine geçmez.

Sonuç: Faturada Marka Adı Olmaması Kullanım İspatını İmkânsız Hâle Getirmez

Marka kullanımının ispatında faturalar son derece önemli delillerdir. Ancak faturada marka adının bulunması hukuken mutlak bir şart değildir.

Faturada marka adı bulunmuyorsa temel mesele, faturadaki ürün veya hizmet ile marka arasında güvenilir bir bağlantı kurulmasıdır.

Bu bağlantı özellikle:

• ürün ve stok kodları,
• tarihli kataloglar,
• ürün ambalajları,
• sipariş kayıtları,
• e-ticaret kayıtları,
• sevk ve teslim belgeleri,
• barkod kayıtları,
• muhasebe ve stok kayıtları

yardımıyla kurulabilir.

Öte yandan çok sayıda fatura sunulması da tek başına yeterli değildir. Faturaların hukuken ilgili döneme ait olması, tescilli mal veya hizmetlerle bağlantısının bulunması ve markanın gerçek ticari kullanımını göstermesi gerekir.

Bu nedenle marka kullanım ispatı hazırlanırken yalnızca “kaç adet fatura var?” sorusuna değil; “bu faturaların hangi markalı mal veya hizmeti, hangi tarihte ve hangi ticari kapsamda gösterdiği ispatlanabiliyor mu?” sorusuna odaklanılmalıdır.

Kaynaklar

• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.9, m.19, m.25, m.26 ve m.29.
• Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik.
• TÜRKPATENT Kullanım İspatı Kılavuzu.
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.230.
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 12.03.2012, E.2010/13133, K.2012/3659.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 08.10.2025, E.2024/307, K.2025/609.
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.09.2024, E.2023/4861, K.2024/6450.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belirli bir markanın kullanımının ispatlanıp ispatlanmadığı; markanın tescil kapsamı, uyuşmazlığın türü, ilgili dönem ve somut deliller birlikte incelenerek değerlendirilmelidir.